Raporti i fundit i sigurisë për Shqipërinë, i publikuar nga OSAC (Overseas Security Advisory Council), vë në dukje zhvillime të rëndësishme në situatën politike, ekonomike dhe të sigurisë. Megjithëse zgjedhjet parlamentare të vitit 2025 u zhvilluan në një klimë përgjithësisht të qetë, raporti kërkon reforma të mëtejshme në lidhje me financimin e fushatave, transparencën dhe mbulimin mediatik.
Kriminaliteti dhe siguria fizike
Niveli i përgjithshëm i kriminalitetit në Shqipëri regjistroi një rritje prej rreth 17% midis viteve 2024 dhe 2025, e ndikuar kryesisht nga krimet e lidhura me drogën, mashtrimet dhe armët. Megjithatë, grabitjet ranë me 21%, ndërsa krimet e dhunshme dhe vrasjet shënuan rënie për të pestin vit radhazi. Shqipëria mban treguesin "C" në njoftimet e udhëtimit të DASH, që sinjalizon praninë e krimit të organizuar dhe aftësi të kufizuara të forcave të rendit për t'u përballur me krime të rënda.
Korrupsioni dhe drejtësia
Raporti vlerëson punën e SPAK-ut si thelbësore në hetimin e rasteve komplekse të korrupsionit të nivelit të lartë. Megjithatë, dokumenti thekson se pandëshkueshmëria mbetet një problem serioz, pasi zyrtarë, politikanë dhe persona me ndikim ekonomik shpesh arrijnë t'i shmangen ndjekjes penale. Investitorët e huaj vazhdojnë të identifikojnë korrupsionin në administratë e gjyqësor, mungesën e transparencës në prokurime dhe zbatimin e dobët të kontratave si pengesa për mjedisin e biznesit.
Zhvillimet politike dhe kibernetike
OSAC raporton se protestat në Shqipëri, përfshirë ato pas zgjedhjeve të vitit 2025 dhe demonstratat e vitit 2026 kundër projektit të resortit në Sazan, shpesh kanë degjeneruar në incidente dhune. Për më tepër, Shqipëria mbetet shënjestër e sulmeve kibernetike nga shtete si Irani dhe Rusia, të cilat vënë në rrezik infrastrukturën kritike. Deputetja Jorida Tabaku reagoi ndaj gjetjeve, duke theksuar se pasiguria institucionale dhe korrupsioni po pengojnë investimet e huaja dhe kërkoi një model ekonomik bazuar në konkurrencë të barabartë.
Përditësime
Protestat kundër projektit të resortit në Sazan janë përshkallëzuar në një revoltë më të gjerë kundër korrupsionit qeveritar. Gjatë përplasjeve, policia përdori masa shtrënguese, ndërsa protestuesit hodhën mjete piroteknike dhe molotovë. Organizatat monitoruese ngritën shqetësimin mbi ndalimin e personave pa mandat arresti, duke vënë në pikëpyetje respektimin e procedurave ligjore. Paralelisht, raporti i OSAC konfirmon se ndikimi i forcave anti-amerikane në Shqipëri mbetet i kufizuar. Megjithatë, vendi vazhdon të jetë një nyje kritike në hartën e trafikimit, duke shërbyer si tranzit për qarkullimin e armëve dhe eksplozivëve drejt tregjeve evropiane.
Nënkryetari i Partisë Demokratike, Nikola Kedhi, kërkoi sot llogaridhënie për gjetjet e fundit të OSAC, duke theksuar mangësitë e qeverisë në ruajtjen e rendit publik. Njëkohësisht, raporti më i ri i Europol konfirmon rolin në rritje të rrjeteve kriminale shqiptare në tregun global, veçanërisht në zinxhirët e trafikut të kokainës nga Amerika Latine drejt Europës. Agjencia evropiane thekson se këto grupe po zgjerojnë aktivitetin e tyre në tre fusha kryesore: trafikimin e qenieve njerëzore drejt Bashkimit Evropian, pastrimin e parave përmes investimeve në ekonomi dhe shfrytëzimin për prostitucion.
Raporti i OSAC për Shqipërinë identifikon sfida kritike në siguri dhe qeverisje. Hetimet kanë evidentuar përdorimin e minave me telekomandë në atentate ndaj individëve të përfshirë në konflikte kriminale, ndërsa monitorimi i OSBE-së konstaton mangësi në procesin zgjedhor, duke theksuar keqpërdorimin e burimeve publike, retorikën përçarëse dhe njëanshmërinë mediatike. Pavarësisht këtyre sfidave, të dhënat zyrtare tregojnë se grabitjet me armë dhe krimet ndaj shtetasve të huaj mbeten raste të rralla.
Nënkryetari i Partisë Demokratike, Nikola Kedhi, kërkoi zyrtarisht dorëheqjen e qeverisë, duke iu referuar gjetjeve të raportit të OSAC. Kedhi akuzoi ekzekutivin për keqmenaxhim të buxhetit dhe shpërndarje abuzive të fondeve në sektorët e sigurisë, shëndetësisë dhe arsimit. Në të njëjtën kohë, Europol publikoi të dhëna që konfirmojnë rolin dominues të grupeve kriminale shqiptare në trafikun ndërkombëtar të kokainës dhe bashkëpunimin e tyre me kartelet e Amerikës Latine.
Departamenti Amerikan i Shtetit (DASH) e ka klasifikuar Shqipërinë si një destinacion me 'rrezik të menaxhueshëm'. Sipas raportit të OSAC, protestat për çështje mjedisore në Sazan u përshkallëzuan në pakënaqësi më të gjera kundër korrupsionit qeveritar. Si pengesë kryesore për zbatimin e ligjit, dokumenti identifikon mungesën e koordinimit dhe shkëmbimit të informacionit ndërinstitucional.