Komisioni Europian publikoi më 4 nëntor 2026 raportin e progresit për Shqipërinë. Dokumenti vlerëson përparimin në procesin e integrimit në Bashkimin Europian, por evidenton edhe mangësi në funksionimin e institucioneve, drejtësi, luftën kundër korrupsionit dhe lirinë e medias. Gjatë periudhës raportuese, Shqipëria hapi grupkapitullin e fundit të negociatave, përmbushi standardet e ndërmjetme për grupkapitullin e parë dhe mbylli përkohësisht katër kapituj. Sipas raportit, mbyllja e të gjithë kapitujve deri në fund të vitit 2027 kërkon reforma të shpejta dhe cilësore.
Deri në dhjetor 2025, Shqipëria kishte përmbushur 33 nga 66 hapat e parashikuar në Planin e Rritjes. Raporti përmend protestat kundër projektit të resortit turistik në zonën e mbrojtur Pishë Poro-Nartë dhe kërkon reformë gjithëpërfshirëse zgjedhore përpara zgjedhjeve vendore të vitit 2027. Disa rekomandime të OSBE/ODIHR-it dhe Komisionit të Venecias mbeten të pazbatuara. KE kërkon gjithashtu përmirësimin e bashkëpunimit mes institucioneve dhe rritjen e përfshirjes së shoqërisë civile në procesin e integrimit. Organizatat që mbrojnë të drejtat e njeriut, veçanërisht ato që angazhohen për të drejtat e grave dhe të komunitetit LGBTIQ+, vijojnë të përballen me vështirësi. Shqipëria vlerësohet si mesatarisht e përgatitur në fushën e administratës publike.
Kuvendi dhe drejtësia
KE vëren se mungesa e dialogut politik dhe përplasjet mes shumicës e opozitës kanë kufizuar efektivitetin e Kuvendit. Raporti përmend refuzimin e kërkesave të opozitës për komisione hetimore, moszbatimin e disa vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe ndikimin politik në emërimet në institucione të pavarura. Si zhvillim pozitiv, vlerësohet miratimi me konsensus i ndryshimeve në rregulloren e Kuvendit.
Në fushën e drejtësisë, Komisioni vlerëson përfundimin e procesit të rivlerësimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve, si dhe zgjedhjen transparente të drejtuesit të ri të SPAK-ut. Këshilli i Lartë Gjyqësor (KLGJ) dhe Këshilli i Lartë i Prokurorisë (KLP) kanë përmirësuar procedurat e emërimit, promovimit dhe transferimit. KE kërkon më shumë transparencë e llogaridhënie nga këshillat dhe shtim të burimeve njerëzore.
Mungesa e gjyqtarëve, prokurorëve dhe stafit administrativ, vonesat në gjykime, problemet me infrastrukturën dhe sigurinë në gjykata, si dhe vonesat në krijimin e sistemit elektronik të menaxhimit të çështjeve vijojnë të pengojnë funksionimin e drejtësisë. Raporti kërkon plotësimin e vendeve vakante, forcimin e pavarësisë së drejtësisë nga ndikimi politik dhe përshpejtimin e proceseve gjyqësore përmes digjitalizimit.
Korrupsioni dhe liria e medias
Raporti vlerëson pavarësinë dhe rezultatet e SPAK-ut në hetimin e korrupsionit të nivelit të lartë, por thekson se korrupsioni mbetet sfidë. KE kërkon më shumë dënime përfundimtare, konfiskimin e pasurive të përfituara nga korrupsioni dhe kontrolle më të forta mbi deklarimin e pasurive të zyrtarëve. Kërkohet gjithashtu forcimi i integritetit dhe llogaridhënies në Policinë e Shtetit.
Për lirinë e shprehjes, raporti shënon njëfarë përparimi në përafrimin e kuadrit ligjor, por vëren se garancitë ligjore mbeten të pamjaftueshme dhe se interesat politike e ekonomike ndikojnë në pavarësinë dhe pluralizmin e medias. KE rekomandon transparencë për pronësinë dhe financimin e mediave, dekriminalizim të plotë të fyerjes dhe shpifjes, si dhe mbrojtje më të mirë për gazetarët nga kërcënimet, sulmet dhe paditë strategjike. Raporti kërkon edhe përmirësimin e kushteve të punës së tyre.