Komisioni i Jashtëm i Parlamentit Europian publikoi më 19 shkurt 2026 draft-raportin vjetor për Shqipërinë, në kuadër të vlerësimit të progresit për vitin 2025. Raporti, i hartuar nga raportuesi Andreas Schieder, vlerëson angazhimin e Shqipërisë ndaj integrimit europian, të mbështetur nga konsensusi politik dhe qytetarët.
Dokumenti konfirmon hapjen e të gjithë grup-kapitujve të negociatave brenda 13 muajsh dhe përshëndet ambicien për mbylljen e negociatave deri në fund të vitit 2027. Megjithatë, nënvizon se avancimi do të varet nga zbatimi i plotë i reformave në shtetin e së drejtës, institucionet demokratike, median dhe ekonominë.
Reforma zgjedhore dhe klima politike
Raporti vlerëson kuadrin zgjedhor si përgjithësisht të përshtatshëm për zgjedhje konkurruese, por shpreh shqetësim për mungesën e barazisë së kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, pretendimet për blerje votash dhe presionin ndaj votuesve. Bën thirrje mazhorancës dhe opozitës për një reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse, në bashkëpunim me shoqërinë civile, duke zbatojur rekomandimet e OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias para cikleve të ardhshme.
Shqetësohet gjithashtu për polarizimin politik dhe diskursin konfrontues, që minojnë mbikëqyrjen parlamentare dhe besimin publik.
Drejtësia dhe lufta kundër korrupsionit
Përshëndetet zbatimi i reformës në drejtësi dhe procesi i vettingut, që ka rritur llogaridhënien dhe integritetin gjyqësor. Megjithatë, thekson sfida si efikasiteti i ulët, stoku i lartë i çështjeve të prapambetura, mungesa e qëndrueshmërisë në jurisprudencë dhe përpjekjet për ndikim të jashtëligjshëm.
Bën thirrje për forcimin e organeve të qeverisjes gjyqësore, duke garantuar pavarësinë, transparencën dhe kapacitetin profesional, si dhe investime në infrastrukturën e gjykatave dhe dixhitalizim.
Korrupsioni mbetet shqetësim serioz. Raporti kërkon konsolidim të rezultateve në hetime, ndjekje penale dhe dënime përfundimtare, veçanërisht në nivele të larta, dhe adresim në të gjitha nivelet për të forcuar besimin qytetar dhe mjedisin biznesi. Nënvizon luftën kundër krimit të organizuar, përfshirë pastrimin e parave dhe trafikun e drogës, me bashkëpunim të intensifikuar me Europol dhe Eurojust.
Drafti pritet të diskutohet dhe votohet në Parlamentin Europian në muajt e ardhshëm.
Përditësime
Politikanë shqiptarë kryesorë reaguan ndaj draft-raportit të Parlamentit Europian për progresin e Shqipërisë 2025.
- Ulsi Manja (kryetar i Komisionit të Ligjeve) komentoi raportin.
- Taulant Balla (kreu i grupit parlamentar të PS) shprehu qëndrimin e tij.
- Edi Rama ndau reagimin në rrjete sociale.
- Adriana Kalaja (deputete demokrate) dha vlerësimin e saj.
Andreas Schieder deklaroi për CNA.al se SPAK luan rol vendimtar në luftën kundër korrupsionit dhe kritikoi propagandën e Veliajit.
Kjo vjen në kontekstin e përplasjes qeveritare me Prokurorinë/SPAK pas masave ndaj Belinda Balluku dhe propozimeve ligjore për mbrojtjen e kabinetit, sipas Reporter.al.
Schieder, raportuesi i Parlamentit Europian për Shqipërinë, theksoi rëndësinë e pavarësisë së SPAK.
Draft-raporti specifikon datat për hapjen e grupeve të kapitujve: nga 15 tetor 2024 deri më 17 nëntor 2025.
Raportuesja Ilhan Kyuchyuk shkruan në deklaratën shpjeguese: «Shqipëria ka treguar progres të dukshëm, por duhet të forcojë reformat në drejtësi dhe luftën kundër korrupsionit.»
Procesi filloi me negociatat në korrik 2022, të ndjekura nga screeningu në nëntor 2023.
Parlamenti Europian miratoi më 9 korrik raportin për progresin e Shqipërisë me 502 vota pro nga 689 eurodeputetë.
Qeveria shqiptare mirëpriti miratimin.
Raporti vlerëson përfundimin e vettingut në fazën e parë dhe nisjen e reformës 'Qeverisje e mirë, sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit për Shqipërinë 2030'.
Ai shpreh shqetësim për ndërhyrjet politike dhe presionin në gjyqësor, duke iu referuar raportit të SPAK-ut për 2024.