Projekti “Smart City” është bërë objekt debati publik pas vendimit të qeverisë për të instaluar kamera inteligjente në institucionet arsimore. Kjo nismë, e cila kap vlerën e mbi 118 milionë eurove dhe financohet përmes një huaje nga Fondi për Zhvillim i Abu Dhabit, u prezantua nga kryeministri Edi Rama gjatë inaugurimit të një qendre komande më 16 korrik. Sipas kryeministrit, ky është një reagim sistemik për rritjen e sigurisë në shkolla, duke u referuar vrasjes tragjike të 14-vjeçarit Martin Cani në nëntor të vitit 2024.
Detajet teknike dhe reagimet
Sipas zëvendësministrit të Brendshëm, Besfort Lamallari, sistemi do të shtrihet në 873 lokacione operative, duke përfshirë 12 drejtori vendore të policisë, 24 qytete kryesore dhe 28 pika të kalimit kufitar. Sistemi synon të identifikojë deri në 20 shkelje penale, ndërsa theksohet se policia do të marrë vetëm alerte të enkriptuara. Megjithatë, prindërit e të ndjerit Martin Cani reaguan duke deklaruar se kamerat nuk mund të zëvendësojnë masat reale si punën e psikologëve apo rritjen e sigurisë fizike.
Nga ana tjetër, përfaqësues të shoqërisë civile, si Kolindo Vjerdha nga “Qëndresa Qytetare”, e konsiderojnë paradoksal fokusimin tek inteligjenca artificiale përballë nevojave akute të sistemit arsimor. Prindërit, mes të cilëve edhe Ataol Kaso, kanë kritikuar mungesën e transparencës dhe konsultimit publik për këtë proces, duke shprehur rezerva lidhur me ruajtjen e të dhënave sensitive të fëmijëve nga Policia e Shtetit, veçanërisht në kushtet kur vendi është përballur me sfida të sigurisë digjitale. Gazetarja dhe aktivistja e grupimit “Prindër për arsim cilësor”, Ermelinda Hoxhaj, ka vënë në dukje gjithashtu se ky zbatim masiv mund të krijojë një mjedis shtypës për nxënësit. Deri në momentin e publikimit, Ministria e Brendshme nuk ka ofruar përgjigje shtesë lidhur me këto shqetësime.