Sektori energjetik i Kosovës po përballet me nevojën për diversifikim, me qëllim garantimin e qëndrueshmërisë afatgjate. Aktualisht, vendi mbështetet në masën 90 për qind tek energjia e prodhuar nga djegia e qymyrit, çka ka nxitur diskutime për modernizimin e këtij sektori.
Qëndrimet institucionale dhe ndërkombëtare
Qeveria në detyrë e Kosovës ka shprehur mbështetje për procesin e gazifikimit të thëngjillit, duke kërkuar përkrahje për këtë nismë. Megjithatë, qëndrimi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës është orientuar drejt përdorimit të LNG-së.
Përmes një deklarate për Radion Evropa e Lirë, Ambasada amerikane në Prishtinë theksoi se SHBA-ja është e gatshme të bashkëpunojë me industrinë amerikane të energjisë dhe institucionet kosovare për të siguruar të ardhmen energjetike përmes diversifikimit, duke përfshirë edhe eksportin e LNG-së së SHBA-së si shtyllë të bashkëpunimit ekonomik.
Ushtruesja e detyrës së Presidentit të Kosovës, Albulena Haxhiu, u shpreh para gazetarëve se për projektin e gazit amerikan duhet të ketë diskutime serioze me institucionet dhe ekspertët, për të vlerësuar përfitimet dhe kostot e tij.
Vlerësimet teknike
Ekspertja e energjisë, Laura Kryeziu, vlerëson se përfshirja në rrjetin rajonal të LNG-së është opsioni më realist dhe më i arritshëm për dekadën e ardhshme, duke u bazuar në disa kritere kyç:
• Aspekti teknik;
• Qëndrueshmëria financiare;
• Standardet mjedisore;
• Siguria strategjike.
LNG është gaz natyror, kryesisht metan, i cili ftohet në temperatura rreth -162 gradë Celsius për t'u transportuar në formë të lëngshme me anije cisterna. Pas mbërritjes në terminale, ai kthehet në gjendjen e tij të gaztë dhe shpërndahet përmes rrjetit.
Përditësime
Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, ka konfirmuar se qeveria po shqyrton importin e gazit natyror të lëngshëm (LNG) përmes termocentralit të Vlorës në Shqipëri, duke e trajtuar atë si një burim plotësues energjie. Sipas autoriteteve, ky opsion është më efikas se ndërtimi i një gazsjellësi të drejtpërdrejtë, pasi shfrytëzon linjën ekzistuese të interkoneksionit 400kV pa kosto shtesë. Ky plan rikonfirmon angazhimin e palëve për zbatimin e memorandumit të bashkëpunimit energjetik të vitit 2022.
Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, ka sqaruar se Qeveria e Kosovës nuk e ka refuzuar projektin për gazin natyror të lëngshëm (LNG) nga Shtetet e Bashkuara. Ajo ka vlerësuar se importi përmes terminalit të Vlorës është alternativa më ekonomike për vendin, duke hedhur poshtë pretendimet se projekti për gazsjellësin amerikan ishte refuzuar në vitin 2021. Në strategjinë e re energjetike, qeveria i jep përparësi qymyrit dhe burimeve të ripërtëritshme, ndërsa LNG-ja shihet vetëm si një burim plotësues.
Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, theksoi se gazifikimi i thëngjillit mbetet prioritet në strategjinë energjetike të Kosovës, duke e vlerësuar këtë teknologji si më efikase dhe më pak ndotëse. Ajo sqaroi se, për shkak të mungesës së infrastrukturës për importin e gazit natyror të lëngshëm (LNG), gazi amerikan mbetet vetëm një opsion plotësues dhe jo shtyllë kryesore e sistemit.