Në prag të zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit në Kosovë, diversifikimi i burimeve energjetike është shndërruar në një pikë të rëndësishme të debatit publik. Kosova mbetet vendi i vetëm në Ballkanin Perëndimor që nuk është përfshirë ende në projektet energjetike që mbështeten nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Sipas vëzhguesve, ky bashkëpunim nuk do të rriste vetëm sigurinë energjetike, por do të ndikonte drejtpërdrejt edhe në sigurinë kombëtare. Megjithatë, qasjet e subjekteve politike mbeten të ndryshme:
• Partitë opozitare janë shprehur pro gazit amerikan, duke theksuar nevojën për integrim rajonal.
• Lëvizja Vetëvendosje (LV) mbështet strategjinë e gazifikimit të qymyrit vendor dhe kërkon bashkinvestim në terminalin e gazit në Vlorë.
Historiku i kësaj çështjeje përfshin disa etapa. Në periudhën 2018-2019, qeveria e udhëhequr nga Ramush Haradinaj pati inicuar projektin për gazsjellësin Shkup-Prishtinë, i cili nuk u finalizua. Më pas, në vitin 2021, qeveria aktuale e udhëhequr nga LV-ja refuzoi projektin e mbështetur nga Korporata e Sfidave të Mijëvjeçarit (MCC), duke arsyetuar se kërkoheshin analiza shtesë mbi përfitimet e infrastrukturës së gazit në tranzicionin energjetik.
Megjithatë, qëndrimi qeveritar ka shfaqur shenja ndryshimi. Në shkurt të vitit 2026, gjatë Samitit Trans-Atlantik për Sigurinë e Gazit, ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, deklaroi gatishmërinë e Kosovës për t'u furnizuar me gaz natyror nga SHBA-ja, duke lënë të hapur mundësinë për marrëveshje në të ardhmen.
Përditësime
Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, nuk dha detaje për Radion Evropa e Lirë mbi një plan konkret të Lëvizjes Vetëvendosje për projektin e gazit amerikan. Kjo parti mban përgjegjësinë për politikat energjetike të vendit përgjatë pesë vjetëve të fundit.
Gjatë katër viteve të fundit, Kosova ka shpenzuar 735 milionë euro për importin e energjisë elektrike, me kosto vjetore që janë rritur nga 142 milionë euro në 2024 në 259 milionë euro për vitin 2025. Në këtë kontekst, Xhoshua Volz, i dërguar i posaçëm i Departamentit të Energjisë së ShBA-së, ka konfirmuar gatishmërinë për forcimin e bashkëpunimit industrial. Njëherësh, Qeveria amerikane ka theksuar nevojën urgjente për modernizimin e sistemit energjetik të Kosovës përmes teknologjisë së Shteteve të Bashkuara.
E ngarkuara me punë në Ambasadën e SHBA-së, Anu Prattipati, i ka kërkuar zyrtarisht Qeverisë së Kosovës që të bashkohet me projektin amerikan të gazit natyror. Prattipati vuri në dukje se Kosova mbetet i vetmi vend në Ballkanin Perëndimor jashtë kësaj nisme energjetike. Në të njëjtën linjë, zëvendësndihmës sekretari i Departamentit të Energjisë të SHBA-së, Joshua Volz, e ka cilësuar si "urgjente" nevojën për modernizimin e infrastrukturës energjetike të vendit.