Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka ndërmarrë një hap të ri për të kufizuar të drejtën kushtetuese të shtetësisë automatike për personat e lindur në territorin amerikan. Të enjten, ai firmosi dy urdhra ekzekutivë që synojnë të rishikojnë interpretimin e Amendamentit të 14-të të Kushtetutës, duke sfiduar sërish vendimmarrjen e Gjykatës Supreme.
Masat e reja dhe qëllimi i administratës
Njëri prej dekreteve përqendrohet te ndalimi i të ashtuquajturit “turizëm të lindjes”, praktikë ku gra shtatzëna udhëtojnë drejt SHBA-së me qëllimin e vetëm që foshnja e tyre të përfitojë shtetësinë amerikane. Administrata ka udhëzuar agjencitë federale të godasin ashpër operatorët që lehtësojnë këto udhëtime. Megjithëse Trump pretendoi se ky fenomen përfshin qindra mijëra raste, vlerësimet nga Instituti i Politikave të Migracionit sugjerojnë se numri vjetor lëkundet ndërmjet 22 mijë dhe 26 mijë lindjeve. Të dhënat zyrtare për vitin 2024 tregojnë rreth 9,600 lindje nga nëna me banim jashtë vendit.
Urdhri i dytë zgjeron kategoritë e personave, fëmijët e të cilëve nuk do të kenë të drejtë për shtetësi automatike. Këtu përfshihen:
• Pasardhësit e anëtarëve të organizatave të huaja terroriste;
• Fëmijët e zyrtarëve të qeverive të huaja;
• Individët që kanë tentuar të marrin shtetësi përmes mashtrimit;
• Personat që lindin në territore amerikane ku shtetësia nuk garantohet me ligj federal.
Sfidat ligjore dhe reagimet
Kjo lëvizje vjen pasi më 30 qershor, Gjykata Supreme rrëzoi një urdhër të mëparshëm që synonte kufizimin e shtetësisë për fëmijët e emigrantëve pa dokumente, një vendim që Trump e cilësoi si “të pafavorshëm”.
Unioni Amerikan për Liritë Civile (ACLU) ka kundërshtuar menjëherë masat e reja. Cody Wofsy, përfaqësues i kësaj organizate, deklaroi se shtetësia në lindje është një garanci kushtetuese të cilën një urdhër ekzekutiv nuk mund ta ndryshojë. Edhe pse administrata argumenton se direktivat e reja bien jashtë fushëveprimit të vendimit të mëparshëm gjyqësor, ekspertët ligjorë presin që këto urdhra të përballen me sfida të reja në gjykata.
Përditësime
Presidenti Donald Trump ka nënshkruar dy urdhra ekzekutivë që kufizojnë përfitimin e shtetësisë, duke i cilësuar si 'shumë fatkeqe' vendimet e mëparshme të Gjykatës Supreme. Direktivat e reja përjashtojnë 'armiqtë e huaj' nga e drejta e nënshtetësisë. Ekspertët e Shtëpisë së Bardhë theksojnë se këto masa reflektojnë prioritetet e administratës, duke pranuar njëkohësisht se urdhrat nuk kanë fuqinë ligjore për të ndryshuar Kushtetutën e Shteteve të Bashkuara.
Administrata e Donald Trump ka identifikuar zëvendës shefin e stafit, Stephen Miller, si arkitektin kryesor të strategjisë për kufizimin e shtetësisë. Sipas dokumenteve zyrtare, përjashtimet nga Amendamenti i 14-të mbulojnë historikisht diplomatët, forcat pushtuese, ekuipazhet e huaja dhe popullsitë indigjene. Administrata ka specifikuar se ndalimi i shtetësisë automatike do të zbatohet në territore të caktuara, konkretisht në Samoan Amerikane.