← Kthehu në rrjedhë
Ndaj në WhatsApp
Teknologji

ED138 identifikohet si kandidat për planet xhuxh

ED138 është identifikuar si kandidat për planet xhuxh në skajet e Sistemit Diellor, përtej orbitës së Plutonit.

Çfarë dihet

ED138 është identifikuar si kandidat për planet xhuxh në skajet e Sistemit Diellor, përtej orbitës së Plutonit. Matthew Holman dhe kolegët analizuan të dhënat e Observatorit Vera C. Rubin dhe gjetën 20 vëzhgime të mëparshme të objektit, duke përcaktuar orbitën e tij deri rreth 10 vjet më parë. Statusi i tij nuk është konfirmuar ende, pasi duhet matur më saktë madhësia fizike. Klan Kosova raporton një diametër të vlerësuar prej 600–1.500 kilometrash dhe një largësi nga Dielli rreth 46 herë më të madhe se ajo e Tokës.

Astronomët kanë identifikuar ED138, një objekt në skajet e Sistemit Diellor, përtej orbitës së Plutonit, si kandidat për planet xhuxh. Zbulimi u bë nga Matthew Holman, astrofizikant i lartë në Institutin Smithsonian dhe lektor i astronomisë në Universitetin e Harvardit, përmes analizës së të dhënave të Observatorit Vera C. Rubin. Objekti nuk është njohur ende zyrtarisht si planet xhuxh.

Observatori ndodhet në Kili, në lartësinë 2.682 metra mbi nivelin e detit, dhe nisi punën në vitin 2025. Ai është i pajisur me kamerën dixhitale më të madhe në botë dhe mund të fotografojë të gjithë qiellin çdo tri ditë. Holman dhe kolegët përdorën një program kompjuterik për të shqyrtuar të dhënat e mbledhura gjatë vitit 2026. Programi analizoi miliarda sinjalizime për objekte në lëvizje përpara se të identifikonte ED138.

Holman tha se zbulimi i ngjalli fillimisht entuziazëm dhe mosbesim, ndaj kontrolloi nëse mund të bëhej fjalë për një rezultat të rremë ose për gabim të programit. Për verifikim, ai bashkëpunoi me Mario Juric, shkencëtar përgjegjës për studimet e Sistemit Diellor në Observatorin Rubin dhe profesor në Universitetin e Uashingtonit. Juric gjeti në katalogun e observatorit 20 vëzhgime të tjera të objektit, që datonin nga marsi i vitit 2026. Duke përdorur edhe të dhëna nga burime të tjera, studiuesit përcaktuan orbitën e tij deri rreth 10 vjet më parë.

Sipas Klan Kosovës, ED138 ka diametër të vlerësuar nga 600 deri në 1.500 kilometra dhe orbiton rreth 46 herë më larg nga Dielli se Toka. Për krahasim, Plutoni orbiton mesatarisht rreth 40 herë më larg nga Dielli se Toka. Abc News Albania raporton se objekti ndodhet në Rripin Kuiper dhe se e gjithë orbita e tij shtrihet brenda kufirit të orbitës së Plutonit.

Studiuesit duhet të përcaktojnë më saktë madhësinë fizike të ED138 dhe të verifikojnë nëse ai i plotëson kriteret për klasifikimin si planet xhuxh. Ky proces mund të kërkojë disa muaj vëzhgime të tjera. Planetët xhuxh rrotullohen rreth Diellit dhe kanë masë të mjaftueshme për të marrë formë pothuajse sferike, por nuk e kanë pastruar orbitën e tyre nga trupa të tjerë. Pesë planetët xhuxh të njohur zyrtarisht nga Bashkimi Astronomik Ndërkombëtar janë Ceres, Plutoni, Haumea, Makemake dhe Eris. Nëse konfirmohet, ED138 mund t’i shtohet kësaj liste.

Burimet

12 media raportuan këtë lajm

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

Ku ndryshojnë burimet

Klan Kosova raporton se ED138 ka diametër të vlerësuar prej 600–1.500 kilometrash dhe orbiton rreth 46 herë më larg nga Dielli se Toka; këto shifra nuk përfshihen në raportimet e tjera. Abc News Albania e vendos objektin në Rripin Kuiper dhe thotë se orbita e tij shtrihet brenda kufirit të orbitës së Plutonit, hollësi që nuk jepen në raportimet e tjera.

  1. 1 Java News Zbulimi i ri përtej Plutonit, astronomët identifikojnë një “planet xhuxh”
  2. 2 BoldNews Zbulimi i ri përtej Plutonit, astrofizikantët amerikanë identifikojnë një “planet xhuxh”
  3. 3 Mapo Zbulimi i ri përtej Plutonit, astrofizikantët amerikanë identifikojnë një “planet xhuxh”
  4. 4 Bota Sot Zbulimi i ri përtej Plutonit, astronomët identifikojnë një “planet xhuxh”
  5. 5 Top Channel Zbulimi i ri përtej Plutonit, astronomët identifikojnë një “planet xhuxh”
  6. 6 Gazeta Shqip Astronomët identifikojnë një planet xhuxh në skajet e Sistemit Diellor, njihet me emrin ED138
  7. 7 Ora News Zbulimi i ri përtej Plutonit, astrofizikantët amerikanë identifikojnë një “planet xhuxh”
  8. 8 Albeu Kandidat për planet xhuxh zbulohet në skajet e Sistemit Diellor
  9. 9 Shekulli Zbulohet një tjetër planet xhuxh kandidat për sistemin tonë diellor
  10. 10 Abc News Albania Zbulohet “planeti xhuxh”/ Objekti ndodhet në skaj të sistemit tonë diellor
  11. 11 Klan Kosova Identifikohet një planet i mundshëm xhuxh që orbiton përtej Plutonit
  12. 12 Ekonomia Online Identifikohet një planet i mundshëm xhuxh që orbiton përtej Plutonit