Teleskopi Hapësinor Nancy Grace Roman u lëshua mëngjesin e së dielës nga Qendra Hapësinore Kennedy në Florida, duke nisur misionin e tij për të eksploruar misteret më të mëdha kozmike. Instrumenti i ri, i cilësuar si një "makinë zbulimi", ka për synim të krijojë një hartë tredimensionale të universit dhe të sigurojë të dhëna për fenomenet që deri tani kanë mbetur të padukshme ose tepër të zbehta për t’u vëzhguar.
Objektivat shkencore dhe teknologjia
Sipas NASA-s, Roman zotëron një fushëpamje të paktën 100 herë më të gjerë se Teleskopi Hapësinor Hubble, duke e bërë atë të aftë të skanojë zona të mëdha të qiellit me një shpejtësi të paprecedentë. Gjatë misionit pesëvjeçar, i cili mund të zgjatet deri në 10 vjet, teleskopi do të fokusohet te:
- Studimi i energjisë së errët dhe ndikimi i saj në zgjerimin e universit.
- Hartëzimi i materies së errët, e cila besohet se përbën rreth 85% të materies totale.
- Zbulimi i dhjetëra mijëra ekzoplanetëve dhe planetëve “endacakë”.
- Kërkimi i vrimave të zeza dhe studimi i galaktikave të largëta.
Instrumenti përfshin gjithashtu një koronograf eksperimental që do të lehtësojë vëzhgimin e planetëve pranë yjeve shumë të ndritshëm. Teleskopi pritet të gjenerojë mbi 500 terabajt të dhëna çdo vit.
Pozicionimi dhe emërtimi
Teleskopi është në udhëtim drejt pikës së qëndrueshme gravitacionale Lagrange 2 (L2), rreth 1.6 milionë kilometra larg Tokës. Ky është teleskopi i parë i NASA-s që mban emrin e një gruaje, Nancy Grace Roman, astronomja e parë kryesore e agjencisë dhe “Nëna e Hubble-it”. Roman do të plotësojë vëzhgimet e kryera nga Hubble dhe Teleskopi Hapësinor James Webb.
Përditësime
Qendra e operacioneve të NASA-s konfirmoi se lëshimi u krye në orën 07:26 sipas orës lindore të SHBA-së. Teleskopi do të përshkojë një udhëtim tre-mujor për të arritur pikën L2. Observatori do të ofrojë një kapacitet transmetimi të të dhënave prej 1 terabajti në ditë, një shifër kjo dukshëm më e lartë se parashikimet fillestare. Aftësia vëzhguese e Nancy Grace Roman është 1000 herë më e shpejtë se ajo e Hubble, duke mundësuar skanimin e zonave më të gjera të qiellit në një kohë rekord.
Administratorja e NASA-s, Nicky Fox, deklaroi se teleskopi do të transformojë rrënjësisht këndvështrimin shkencor mbi universin. Agjencia saktësoi se materia dhe energjia e errët përbëjnë rreth 95% të kozmosit, një fokus kryesor i misionit. Ekspertët parashikojnë identifikimin e deri në 100,000 ekzoplanetëve të rinj gjatë operimit. Teleskopi ofron një fushë shikimi 100 herë më të madhe se Hubble, duke korrigjuar vlerësimet e mëparshme mbi efikasitetin e vëzhgimit.
SpaceX realizoi me sukses lëshimin e teleskopit me raketën Falcon Heavy nga Qendra Hapësinore Kennedy. Misioni shkencor parashikohet të zgjasë 5 vjet. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, përcolli një mesazh përshëndetës për ekipin e NASA-s gjatë konferencës për shtyp, duke vlerësuar arritjen teknologjike.