Eva Dumani ka mbërritur paraditen e 14 shkurtit 2026 në aeroportin e Rinasit, pas një operacioni të koordinuar nga autoritetet shqiptare me partnerë ndërkombëtarë. Në këtë proces u përfshinë Drejtoria e Marrëdhënieve me Jashtë në Policinë e Shtetit dhe strukturat kundër terrorizmit, në bashkëpunim me autoritetet turke. Ajo u transferua nga Turqia me linjën ajrore Pegasus dhe ribashkohet me nënën dhe vëllain Endri Dumani në Tiranë.
Historia e largimit në Siri
Historia e Evës nis në vitin 2014, kur ishte 9 vjeçe. Babai i saj, Shkëlzen Dumani, e mori atë bashkë me vëllain 7-vjeçar me pretendimin për një udhëtim fundjavë në Mal të Zi. Ai kishte kërkuar prokurë nga bashkëshortja për të nxjerrë fëmijët jashtë Shqipërisë. Pas kalimit nga Stambolli, familja mbërriti në Siri, ku babai iu bashkua frontit të luftës dhe u vra pak kohë më vonë.
Kampi Al Hol dhe operacioni i 2020-ës
Pas vitit 2019, Eva dhe vëllai përfunduan në kampin Al Hol në Sirinë veriore, ku strehoheshin dhjetëra mijëra gra dhe fëmijë të lidhur me luftëtarët e Shtetit Islamik. Më 26 tetor 2020, qeveria shqiptare ndërmori një operacion riatdhesimi, ku u kthye vetëm Endri Dumani, atëherë 13 vjeç, së bashku me katër anëtarë të familjes Rasha. Eva mbeti në kamp; raportohej se ishte fshehur dhe nuk pranonte kthimin, por ky informacion nuk u konfirmua zyrtarisht.
Rikthimi i fundit
Pas përpjekjesh shumëvjeçare nga familjarët, daja i saj Xhetan Ndregjoni e nxori ilegalisht nga kampi drejt Turqisë rreth dy javë më parë. Ai kaloi kufirin Siri–Turqi dhe kërkoi ndihmë për procedurat burokratike. Në këtë proces u përfshi edhe Sinan Idrizi, i cili kishte ndihmuar më parë në kthimin e Endrit. Nëna e Evës deklaroi se vajza është mirë dhe po qetësohet.
Rikthimi shënon fundin e një ndarjeje 12-vjeçare nga nëna dhe 6-vjeçare nga vëllai, i cili sot është 19 vjeç. Burimet përmendin gjithashtu vdekjen e gjyshes, e cila kishte shkuar ta merrte në kamp.
Përditësime
Eva Dumani, shqiptarja e fundit në kampin Al-Hol, u largua ilegalisht në mesnatë të 4 shkurtit me ndihmën e Xhetan Ndregjoni dhe u rikthye në Shqipëri pas 12 vitesh.
Kryeministri Edi Rama u angazhua personalisht në 2014 për ndalimin e udhëtimit të saj.
Ministria e Punëve të Jashtme (MEPJ) konfirmoi koordinimin me përfaqësinë diplomatike në Turqi dhe operacionin e zgjatur në kohë.
Eva Dumani, bijë e Mide Dumani dhe Shkëlzen Dumani (i cili ndiqet ligjërisht në Shqipëri), u intervistua nga autoritetet turke për disa orë pas kalimit të kufirit. Xhetan Ndregjoni deklaroi në 2024 për Top Channel më 14 shkurt se komunikimi me të ka qenë sporadik dhe ajo heziton.
Eva Dumani ka dalë nga izolimi në kampin Al Hol të Sirisë dhe ka kaluar ilegalisht në Turqi me ndihmën e disa personave të panjohur.
Korrigjim: Në operacionin e 2020-ës, u riatdhesua vëllai i saj Endri Dumani së bashku me tre fëmijë të tjerë shqiptarë dhe nënën e tyre.
- Gazetari Muhamed Veliu i Top Channel ka siguruar video të reja të ribashkimit të Evës Dumani me nënën Mide Dumani dhe vëllain Endri.
- Ministria e Punëve të Jashtme (MEPJ) ka postuar në X një deklaratë zyrtare mbi detajet e operacionit, bashkëpunimin me Turqinë dhe gatishmërinë për shtetasit shqiptarë.
Eva Dumani largohet nga kampi Al Hol në dhjetor 2024, pas rrëzimit të regjimit të Bashar al-Assad nga opozita siriane.
Ajo mbërrin në Adana më 4 shkurt mbrëma dhe pritet nga daja Xhetan Ndregjoni.
Partnerët shqiptarë njoftuan autoritetet turke për mbërritjen e saj.
Inteligjenca turke e mbajti nën vëzhgim për disa ditë.
Presidenti Recep Tayyip Erdogan dha dritën jeshile pas kontrollit të sigurisë.
Shqipëria ka realizuar 4 operacione riatdhesimi në 6 vitet e fundit; ai i fundit në maj 2022 riatdhesoi 13 gra dhe fëmijë përmes marrëveshjes me kurdët.
Eva Dumani, pa pasaportë shqiptare, mori ndihmë nga grupe trafiku njerëzor për të kaluar ilegalisht në Turqi.
Gledis Nano deklaroi se mungesa e Evës në çadër lidhet me frikën e kthimit dhe indoktrinimit nga familjet kujdestare.
Ende 22 gra dhe fëmijë shqiptarë në Siri refuzojnë kthimin.
Eva Dumani ka hartuar një listë me emrat e grave dhe fëmijëve shqiptarë. Në Siri mbeten 22 gra dhe 8 burra shqiptarë në burgje.