Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) parashikon që ekonomia botërore të rritet me 3,1% në vitin 2026 dhe 3,4% në vitin 2027. Megjithatë, institucioni paralajmëron se borxhi publik, kostot e larta të huamarrjes dhe pakësimi i rezervave energjetike mund ta bëjnë ekonominë më të cenueshme ndaj goditjeve të reja. Parashikimet u publikuan më 13 tetor në raportin «Perspektiva Ekonomike Botërore».
FMN-ja vlerëson se huamarrja neto e ekonomive të zhvilluara do të arrijë 5,2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) këtë vit, niveli më i lartë që nga viti 2021. Deficitet në Kinë dhe në Shtetet e Bashkuara pritet të arrijnë ose të kalojnë 8% të PBB-së. Për SHBA-në, huamarrja neto e qeverisë së përgjithshme parashikohet në 8,5% të PBB-së, kundrejt 7,1% në vitin 2025. Kjo matje përfshin edhe qeveritë shtetërore dhe vendore. Vlerësime të tjera të përmendura në burime janë 5,8% nga Zyra e Pavarur e Kongresit për Buxhetin dhe 6,2% nga Committee for a Responsible Federal Budget.
Borxhi publik global pritet t’i afrohet 100% të PBB-së në pjesën e fundit të kësaj dekade. FMN-ja tha se kostot më të larta të huamarrjes dhe nevojat e mëdha për rifinancim i ekspozojnë shtetet ndaj ndryshimeve të kushteve financiare. Shitjet e obligacioneve u shtuan në shtator, duke rritur kostot e interesit për buxhetet. Kryeekonomistja e FMN-së, Silvana Tenreyro, tha se qëndrueshmëria e ekonomisë globale po arrin kufijtë e saj. Institucioni kërkoi rindërtimin e hapësirës fiskale dhe paralajmëroi se rezervat e energjisë po pakësohen; goditjet e reja gjeopolitike mund të sjellin rritje çmimesh dhe ndërprerje të furnizimit.
Inflacioni global parashikohet të arrijë 4,7% në vitin 2026 dhe të bjerë në 4,1% në vitin 2027. Burimet përmendin si rreziqe konfliktet në Lindjen e Mesme, çmimet e larta të energjisë, sulmet kibernetike dhe motin ekstrem. FMN-ja vëren gjithashtu se përfitimet nga investimet në inteligjencën artificiale nuk shpërndahen njësoj mes vendeve. Përqendrimi i investimeve në pak kompani dhe ekonomi mund të shtojë rreziqet financiare.
Parashikimet për Shqipërinë dhe rajonin
Për Shqipërinë, FMN-ja e rriti parashikimin e rritjes ekonomike për vitin 2026 nga 3,4% në 3,5%. Për vitin 2027, parashikimi mbetet 3,2%. Inflacioni mesatar pritet të jetë 3,2% këtë vit, nga 3,4% në vlerësimin e prillit; për vitin 2027, parashikimi u rrit nga 3,1% në 3,2%. Deficiti i llogarisë korrente parashikohet në 2,1% të PBB-së në vitin 2026, nga 2,8% në vlerësimin e prillit, dhe 2,5% në vitin 2027. Papunësia pritet të jetë 8,7% në të dy vitet.
Në rajon, FMN-ja parashikon rritje prej 3,5% për Maqedoninë e Veriut në vitin 2026, nga 3,1% në vlerësimin e mëparshëm, dhe 3,2% në vitin 2027. Parashikimet për vitin 2026 janë 2,6% për Bullgarinë, 1,8% për Greqinë, 2,2% për Kroacinë, 2,3% për Bosnjë-Hercegovinën, 3,0% për Malin e Zi, 3,3% për Serbinë dhe 3,5% për Kosovën.
Përditësime
FMN-ja parashikon rritje prej 3,3% për Serbinë dhe 3,5% për Kosovën në vitin 2026, ndërsa ul vlerësimin e deficitit korrente të Shqipërisë në 2,1%.