G7 mblidhet në Paris për Ukrainën dhe Iranin

Ministrat e Jashtëm të vendeve të G7 u mblodhën të hënën në Paris për një takim dyditor mbi luftën në Ukrainë, konfliktin me Iranin dhe marrëdhëniet transatlantike. Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul tha se Evropa nuk ka nevojë të krijojë një arkitekturë të re sigurie për kontinentin, por duhet të ketë vend në tryezën e negociatave për Ukrainën. Ai përfaqëson Gjermaninë në takim, ndërsa sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio merr pjesë në të dyja ditët. Wadephul tha gjithashtu se nuk sheh zgjidhje ushtarake për konfliktin me Iranin dhe bëri thirrje për vazhdimin e negociatave të tërthorta mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.

Ministri i Jashtëm italian Antonio Tajani tha se sulmet e fundit kibernetike nga një grup i dyshuar prorus do të diskutohen në takim dhe se u ka kërkuar vendeve anëtare ta vendosin çështjen në qendër të debatit. Sipas Deutsche Welle Shqip, të dhëna të ndjeshme të Tajanit dhe të familjes së tij përfunduan në dark web. Në takim marrin pjesë përfaqësuesit e Shteteve të Bashkuara, Britanisë së Madhe, Kanadasë, Francës, Gjermanisë, Italisë dhe Japonisë, si dhe përfaqësues të Bashkimit Evropian. Franca ka ftuar gjithashtu përfaqësues nga Ukraina, Arabia Saudite, Egjipti, Koreja e Jugut dhe Brazili në disa sesione.

Takimi u jep aleatëve të Uashingtonit mundësinë të vlerësojnë nëse rezultatet e zgjedhjeve të mesmandatit do të ndikojnë në politikën e jashtme amerikane. Sipas diplomatëve të cituar nga Monitor.al, përparimi i demokratëve mund të kufizojë hapësirën e veprimit të Shtëpisë së Bardhë, por ata nuk presin rikthimin e politikës tradicionale të bashkëpunimit shumëpalësh për sa kohë vendimmarrja mbetet nën kontrollin e presidentit Donald Trump. Kryesia e G7-së do t’u kalojë Shteteve të Bashkuara në fund të vitit, pas përfundimit të kryesisë franceze, njofton Deutsche Welle Shqip. Mbledhja fillimisht ishte planifikuar të mbahej në Marsejë, por u zhvendos në Paris për arsye sigurie, pas javësh protestash në Francë.

Ukraina dhe koordinimi evropian

Ukraina pritet të jetë një nga temat kryesore, në prag të bisedimeve trepalëshe mes Ukrainës, Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, të planifikuara për 10 dhe 11 nëntor në Abu Dhabi. Ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sybiha pritet të marrë pjesë në diskutimet për Ukrainën në Paris më 10 nëntor, sipas Panorama. Në G7 pritet të diskutohet mundësia e një përfaqësimi dhe strategjie të përbashkët evropiane në përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës. Qeveritë evropiane shqetësohen se Kievi mund të shtyhet drejt kushteve të pafavorshme dhe kërkojnë që Evropa të përfshihet në çdo marrëveshje që prek sigurinë e kontinentit. Wadephul tha se Evropa duhet të ketë vend në tryezën e negociatave dhe se nuk ka nevojë për një arkitekturë të re sigurie.

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ka paralajmëruar se Evropa rrezikon të humbasë ndikimin në negociata nëse vendet vazhdojnë të ndjekin iniciativa të veçanta, pa një përfaqësues dhe strategji të përbashkët. Ministri i Jashtëm francez Jean-Noël Barrot ka thënë se Franca do të marrë pjesë në bisedimet e Abu Dhabit. Ministrat pritet të diskutojnë mënyrat për të ruajtur presionin ndaj Moskës dhe për të siguruar mbështetje të mëtejshme ushtarake, financiare dhe energjetike për Ukrainën. Diplomatët kanë ngritur shqetësimin për sulmet ruse ndaj infrastrukturës energjetike, me synimin për të ndërprerë furnizimin gjatë dimrit. Mungesa e raketave interceptuese Patriot dhe e sistemeve të tjera të mbrojtjes ajrore mbetet një dobësi e rëndësishme ushtarake e Kievit. Kanadaja njoftoi sanksione të reja ndaj Rusisë, duke shtuar në listë 38 subjekte dhe 24 individë, sipas Balkan Web.

Irani dhe Libani

Për Iranin, Wadephul tha se vendet perëndimore nuk do t’i lehtësojnë sanksionet pa gatishmëri të konsiderueshme të Teheranit për të diskutuar çështjet thelbësore, përfshirë lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit dhe programin bërthamor. Ai njoftoi se Gjermania planifikon të presë në fillim të muajit të ardhshëm një takim të ministrave të Jashtëm të E4-shit dhe partnerëve rajonalë, me synim uljen e tensioneve dhe gjetjen e zgjidhjeve diplomatike. Rubio tha para nisjes për në Paris se negociatat nuk janë pranë përparimit dhe i cilësoi kërkesat e Teheranit si jorealiste. Ai tha se Trump parapëlqen zgjidhjen diplomatike, por se kjo mund të mos jetë e mundur. Qeveritë evropiane kërkojnë zgjidhje diplomatike dhe shprehin shqetësim për sulme të tjera ushtarake; në diskutime pritet të përfshihet edhe siguria e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.

Libani është gjithashtu në agjendë. Franca kërkon krijimin e një kuadri të ri sigurie, të mbështetur nga Kombet e Bashkuara, për jugun e vendit, si zëvendësim për marrëveshjet aktuale që përfundojnë në fund të vitit. Ndër alternativat e propozuara është krijimi i një force ndërkombëtare franko-italiane.

Paralelisht me takimin, ministria franceze e Financave do të organizojë një konferencë donatorësh për mbledhjen e fondeve për riparimin e kupolës mbrojtëse të reaktorit bërthamor të Çernobilit në Ukrainë, të dëmtuar nga një sulm rus vitin e kaluar. Për riparimin nevojiten rreth 500 milionë euro; deri tani është siguruar pak më shumë se gjysma e shumës dhe synohet që financimi i plotë të sigurohet deri në pranverën e vitit 2027, raporton Albanian Post.