Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania, Italia, Hollanda dhe Japonia kanë lëshuar një deklaratë të përbashkët më 19 mars 2026, ku shprehin gatishmërinë për të kontribuar në garantimin e kalimit të sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit. Kjo ngushticë strategjike, e rëndësishme për transportin global të naftës, është mbyllur pjesërisht nga forcat iraniane në kontekstin e konfliktit në Lindjen e Mesme, që zgjat rreth tre javë.
Në deklaratë, vendet dënojnë me forcë sulmet e Iranit ndaj anijeve tregtare të paarmatosura në Gjirin Persik, infrastrukturës civile si instalimet e naftës dhe gazit, si dhe mbylljen de facto të ngushticës. Ato shprehin shqetësim të thellë për përshkallëzimin e konfliktit dhe theksojnë se ndërhyrjet në lundrimin ndërkombëtar përbëjnë kërcënim për paqen dhe sigurinë globale.
Vendet i bëjnë thirrje Iranit të ndërpresë menjëherë kërcënimet, vendosjen e minave, sulmet me dronë dhe raketa, si dhe çdo përpjekje tjetër për të bllokuar ngushticën për anijet tregtare. Ato kërkojnë zbatim të Rezolutës 2817 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe një moratorium global për sulmet ndaj infrastrukturës civile. Liria e lundrimit cilësohet si parim themelor i së drejtës ndërkombëtare, sipas Konventës së Kombeve të Bashkuara mbi të Drejtën e Detit.
Deklarata mirëpret vendimin e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë për çlirimin e koordinuar të rezervave strategjike të naftës. Vendet planifikojnë masa për stabilizimin e tregjeve të energjisë, duke përfshirë bashkëpunimin me prodhuesit për rritjen e prodhimit dhe mbështetje për kombet më të prekura përmes Kombeve të Bashkuara dhe institucioneve financiare ndërkombëtare.
Deklarata u lëshua nga Downing Street dhe thekson se efektet e veprimeve të Iranit ndihen në të gjithë botën, veçanërisht nga më të pambrojturit. Siguria detare dhe liria e lundrimit shihen si interes i përbashkët për të gjitha shtetet.
Përditësime
Udhëheqësi suprem i ri i Iranit deklaroi javën e kaluar se Irani duhet të vazhdojë të përdorë "levën e bllokimit" të Ngushticës së Hormuzit.
Organizata Ndërkombëtare Detare (IMO) raporton se rreth 20 mijë detarë janë të bllokuar në Gjirin Persik, në perëndim të ngushticës.
Statistika kyçe:
- 20% e naftës botërore kalon ngushticën;
- 3 mijë anije në muaj;
- 20 milionë fuçi/dit të parashikuara në 2025.