Kancelari gjerman Friedrich Merz ka organizuar një takim në Berlin me krerët e qeverive të pesë vendeve të tjera donatore të Bashkimit Evropian për të harmonizuar qëndrimin kundër propozimeve për buxhetin afatgjatë të Unionit. Në takim morën pjesë fizikisht kryeministrja daneze Mette Frederiksen, kryeministri finlandez Petteri Orpo dhe kancelari austriak Christian Stocker, ndërsa krerët e qeverive të Holandës dhe Suedisë u përfshinë përmes lidhjes video.
Sipas kancelarit Merz, propozimi aktual i Komisionit Evropian për një rritje buxhetore deri në 60% është i papërballueshëm. Vendet kontribuuese kërkojnë që shuma të reduktohet me disa qindra miliardë euro, duke prekur të gjitha fushat e shpenzimeve. Ky grup shtetesh argumenton se buxheti i BE-së duhet t'i nënshtrohet të njëjtës disiplinë fiskale që po ndërmarrin shtetet anëtare në nivel kombëtar.
Prioritetet dhe qëndrimet financiare
Në deklaratën e përbashkët të miratuar pas takimit, gjashtë vendet theksuan se fokusi i buxhetit për kornizën financiare 2028-2034 duhet të përqendrohet në:
• Siguri dhe mbrojtje
• Konkurrueshmëri ekonomike
• Menaxhimin e migracionit
• Forcimin e sovranitetit të BE-së
Grupi ka shprehur kundërshtimin e prerë ndaj emetimit të borxhit të ri të përbashkët evropian, duke vlerësuar se kjo nuk përbën zgjidhje për sfidat financiare. Për më tepër, ata kërkojnë që institucionet e BE-së të operojnë me nivelet ekzistuese të stafit dhe të mos punësojnë personel shtesë. Sipas ATSH, gjashtë vendet kërkojnë gjithashtu që fondet e BE-së të lidhen me respektimin e shtetit të së drejtës.
Qëllimi i këtyre vendeve është të paraqesin një qëndrim të unifikuar në konsultimet e Bashkimit Evropian që nisin në tetor. Ndonëse synimi është arritja e një kompromisi deri në fund të vitit 2026, procesi pritet të jetë sfidues pasi kërkohet vendimmarrje unanime mes 27 shteteve anëtare.
Përditësime
Gjashtë vendet donatore përbëjnë aktualisht burimin e rreth 40% të buxhetit total të Bashkimit Evropian dhe sigurojnë 70% të ndihmës dypalëshe për Ukrainën. Në takimin e zhvilluar në Berlin, marrin pjesë kryeministrja daneze Mette Frederiksen, kryeministri finlandez Petteri Orpo dhe kancelari austriak Christian Stocker, ndërsa përfaqësuesit e Holandës dhe Suedisë u përfshinë përmes video-konferencës.
Kancelari gjerman Friedrich Merz hodhi poshtë propozimin e Komisionit Evropian për rritjen e buxhetit të BE-së deri në 60%, duke e cilësuar atë si "krejtësisht të papërballueshëm". Kundërshtimi u përforcua nga një grup prej gjashtë vendesh donatore, të cilat kërkuan zyrtarisht një reduktim të projektbuxhetit me disa qindra miliardë euro.
Blloku prej gjashtë shtetesh donatore po intensifikon presionin për disiplinë fiskale, duke kundërshtuar propozimin e Komisionit Evropian që arrin në vlerën e 2 trilionë eurove. Kërkesat kryesore të këtyre vendeve përfshijnë: reduktimin e balancuar të të gjitha shpenzimeve buxhetore dhe shkurtimin konkret prej 400 miliardë eurosh, një objektiv i artikuluar nga Berlini që prej muajit qershor. Ndërkohë, gjashtë shtetet shprehën gatishmërinë për të diskutuar mekanizma të rinj për burime vetanake të BE-së, duke sqaruar megjithatë se ato nuk mund të shërbejnë si zgjidhja e vetme për sfidat financiare të bllokut.