Qeveria e Grenlandës kundërshtoi të mërkurën pretendimin e presidentit amerikan Donald Trump se në territorin arktik po përgatitet të nisë eksplorimi “masiv” për naftë, gaz dhe minerale. Zëvendësministri i minierave i Grenlandës, Jørgen Hammeken-Holm, tha se ka aktivitete nga kompani amerikane, por se “jemi shumë larg eksplorimit ‘masiv’”. Danimarka deklaroi se çdo shfrytëzim i burimeve natyrore duhet të jetë në përputhje me ligjet e Grenlandës dhe se marrëveshja e fundit nuk u jep kompanive amerikane trajtim preferencial për qasjen në këto burime.
Hammeken-Holm shtoi se po zhvillohen kërkime më të vogla dhe se mund të kalojnë vite para se ato të bëhen operacionale. Shumë nga depozitat ndodhen në zona të largëta mbi Rrethin Arktik, ku infrastruktura është e kufizuar. Shtresa e akullit polar arrin rreth 1,6 kilometra trashësi, ndërsa afërsisht 80 për qind e ishullit është e mbuluar me akull.
Në një postim në platformën Truth Social, Trump tha se po përgatitet eksplorimi masiv në “Grenlandën tonë të re dhe të bukur”. Duke cituar ekspertë, ai shkroi se sasia e naftës që mund të nxirret lehtësisht është më e madhe se në pothuajse çdo vend tjetër. Trump nuk dha hollësi për përfshirjen e mundshme të SHBA-së apo për një plan konkret të kërkimeve. Ai argumentoi gjithashtu se pozita e Grenlandës është e rëndësishme për mbrojtjen e SHBA-së dhe Evropës. Sipas Trumpit, çdo sulm i ardhshëm ndaj SHBA-së do të kalonte përmes ishullit, ku mbrojtja amerikane do të mund të rrëzonte dronë, raketa ose armë të tjera.
Marrëveshja e sigurisë
Muajin e kaluar, SHBA-ja, Danimarka dhe Grenlanda arritën një marrëveshje pas kërcënimeve të Trumpit për aneksimin e ishullit. Marrëveshja riafirmon sovranitetin e Danimarkës dhe të drejtën e banorëve të Grenlandës për vetëvendosje. Ajo bën ndryshime të vogla në traktatin e vitit 1951, i cili i lejon SHBA-së të vendosë trupa në Grenlandë në kuadër të mbrojtjes së NATO-s.
Teksti i marrëveshjes nuk përmend shprehimisht naftën ose gazin, por njeh bashkëpunimin për mineralet dhe zhvillimin ekonomik, pa dhënë hollësi të mëtejshme. Sipas Abc News Albania dhe Gazeta Metro, pakti hap rrugën për dy baza të reja amerikane dhe sistemin e mbrojtjes raketore “Golden Dome”. Reporteri.net raporton se marrëveshja hap gjithashtu rrugën për baza shtesë dhe garanton qasjen ushtarake të SHBA-së nëse Grenlanda bëhet e pavarur nga Danimarka.
Përditësime
Danimarka tha se shfrytëzimi i burimeve duhet të respektojë ligjet e Grenlandës dhe se marrëveshja nuk u jep përparësi kompanive amerikane.