Sipas të dhënave nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Copernicus i Bashkimit Evropian, gushti i vitit 2026 ka vendosur një rekord të ri global për temperaturat e ajrit, duke arritur vlerën mesatare prej 16.96°C. Kjo shifër, e cila e barazon atë me rekordin e korrikut 2023, shënon një tejkalim të ndjeshëm të pragut prej 1.5°C të vendosur nga Marrëveshja e Parisit.
Ndikimi i fenomeneve klimatike dhe aktiviteti njerëzor
Ekspertja e klimës, Samantha Burgess, nga Qendra Evropiane për Parashikime të Motit me Afat të Mesëm, thekson se njerëzimi nuk ka përjetuar temperatura të tilla në të paktën 100 mijë vitet e fundit. Disa vlerësime të bazuara në të dhëna historike sugjerojnë se periudha aktuale mund të jetë më e ngrohta në 125 mijë vitet e fundit. Shkaktarët kryesorë mbeten emetimet e gazeve serrë nga djegia e qymyrit, naftës dhe gazit.
Fenomeni natyror El Niño është intensifikuar, duke ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e temperaturave të sipërfaqes së oqeaneve, të cilat gjithashtu shënuan rekorde të reja për muajin gusht. Ky fenomen, së bashku me ngrohjen globale, ka përkeqësuar kushtet ekstreme të motit, duke përfshirë thatësirat dhe përmbytjet në rajone të ndryshme të botës.
Situata në Evropë dhe pasojat
Evropa Perëndimore ka përjetuar verën e saj më të nxehtë të dokumentuar, duke tejkaluar rekordin e vitit 2003. Në tërësi, kontinenti evropian regjistroi verën e tretë më të ngrohtë pas viteve 2024 dhe 2022. Kjo nxehtësi ekstreme ka sjellë pasoja të rënda:
- Rritje të konsiderueshme të numrit të vdekjeve të lidhura me vapën.
- Thatësira të përhapura në vende si Franca, Mbretëria e Bashkuar, Hungaria, Rumania dhe Serbia.
- Ulje drastike të rrjedhës së lumenjve kryesorë si Rajn, Danub, Bug Jugor dhe Dniepër.
- Krijimi i kushteve për zjarre shkatërruese.
Drejtuesi i agjencisë së klimës pranë OKB-së, Simon Stiell, ka bërë thirrje për përshpejtimin e kalimit drejt burimeve të pastra të energjisë dhe mbrojtjen e ekosistemeve natyrore si rruga e vetme për të zbutur pasojat e krizës klimatike.
Përditësime
Shërbimi Copernicus konfirmoi se vera e vitit 2026, nga qershori deri në gusht, është zyrtarisht tremujori më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, duke u barazuar me rekordet e vitit 2024. Gushti shënoi temperatura mesatare 0.01 gradë më të larta se korriku 2023, ndërsa mesatarja globale qëndron 0.85°C mbi nivelin e viteve 1991–2020. Emisionet e gazeve serrë shënuan nivele rekord gjatë vitit 2025. Valët e të nxehtit, me temperatura 3-5°C mbi normalen, kanë përfshirë Italinë, Bosnjën, Kroacinë dhe gjerësisht Ballkanin. Nivelet kritike të ujit janë identifikuar tashmë edhe në lumenjtë Vistula, Gloma, Rona, Sena dhe Po.