Më 16 shtator 2026, Hashim Thaçi, ish-kryeministër i Kosovës dhe ish-udhëheqës politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), u shpall fajtor për krime lufte nga Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë. Trupi gjykues shqiptoi një dënim të njësuar prej 25 vjetësh burgim për Thaçin, i cili tetëmbëdhjetë vjet më parë ishte fytyra kryesore e shpalljes së pavarësisë së vendit.
Perspektiva juridike dhe politike
Mark Ellis, drejtor i Odës Ndërkombëtare të Avokatëve, sqaroi se procesi gjyqësor kishte për synim përcaktimin e përgjegjësisë penale të katër individëve — Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit — dhe jo gjykimin e vetë shtetit të Kosovës. Sipas tij, vendimi nuk duhet të ndikojë në statusin juridik të shtetit, duke kujtuar se Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë konstatoi që në vitin 2010 se Deklarata e Pavarësisë nuk e shkeli të drejtën ndërkombëtare.
Megjithatë, studiuesi Abit Hoxha nga Universiteti Agder në Norvegji paralajmëroi se vendimi mund të prodhojë pasoja në rrafshin politik. Sipas tij, aktorë si Serbia dhe Rusia mund ta përdorin dënimin për të vënë në dyshim legjitimitetin e themelimit të shtetit, duke e bërë më të vështirë njohjen e pavarësisë nga vendet e tjera, si Qiproja, Rumania, Spanja dhe Greqia.
Trashëgimia e Hashim Thaçit
Abit Hoxha e cilëson Thaçin si “babain e pavarësisë së Kosovës”, duke theksuar rolin e tij në proceset vendimtare, nga periudha e luftës dhe negociatat ndërkombëtare, deri te drejtimi i institucioneve pas shpalljes së pavarësisë. Edhe pse aktgjykimi e ndërlikon trashëgiminë e tij, ekspertët vlerësojnë se ai mbetet një figurë qendrore që përshkoi të gjitha etapat e historisë së re të Kosovës.
Përditësime
Drejtori i Odës Ndërkombëtare të Avokatëve, Mark Ellis, sqaroi se vendimi ndaj Hashim Thaçit kufizohet ekskluzivisht te përgjegjësia penale individuale. Ellis theksoi se ky aktgjykim nuk ndikon juridikisht mbi legjitimitetin e shtetit të Kosovës. Ekspertët bëjnë dallim të qartë mes këtij gjykimi dhe vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë të vitit 2010, i cili konfirmoi ligjshmërinë e shpalljes së pavarësisë.
Trupi gjykues i Dhomave të Specializuara zgjeroi vendimin dënues, duke përfshirë Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin në listën e të dënuarve për krime lufte krahas Hashim Thaçit. Ky vendim thekson simbolikën e rëndë të figurës së Thaçit, duke shënuar një përplasje të fortë narrative mes rolit të tij si udhëheqës i shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 dhe dënimit penal nga drejtësia ndërkombëtare.
Dhomat e Specializuara të Kosovës shpallën vendimin përfundimtar për ish-udhëheqësit e UÇK-së. Gjykata dënoi Hashim Thaçin me 25 vjet burgim. I njëjti dënim me 25 vjet burgim u shqiptua edhe për Jakup Krasniqin.
Gazeta franceze Le Monde publikoi një analizë mbi ndryshimin e perceptimit ndërkombëtar për Hashim Thaçin. Artikulli nënvizon kalimin e tij nga një partner strategjik i Perëndimit në një figurë të dënuar për krime lufte. Analiza vlerëson se mbështetja e dikurshme ndaj Thaçit, pavarësisht raportit të Dick Marty-t në vitin 2010, ishte pasojë e një pragmatizmi politik perëndimor të fokusuar te stabiliteti i rajonit.