Sistemi i ri i hyrjeve-daljeve (EES) i Bashkimit Evropian ka hyrë në fuqi zyrtarisht më 10 prill 2026, të premten. Ky sistem digjital vlen për qytetarët e vendeve të treta, përfshirë shqiptarët dhe shtetasit e Mbretërisë së Bashkuar, kur hyjnë në zonën Schengen me 29 vende pjesëmarrëse.
EES zëvendëson vulosjen manuale të pasaportave duke regjistruar të dhëna biometrike, si gjurmët e gishtërinjve dhe imazhin e fytyrës, së bashku me të dhëna personale dhe udhëtimi. Qëllimi është përmirësimi i sigurisë kufitare, zbulimi i atyre që tejkalojnë afatin e qëndrimit dhe parandalimi i vjedhjes së identitetit. Sistemi zbatohet për mbajtësit e pasaportave biometrike, pavarësisht nëse u nevojitet vizë apo jo.
Zbatim dhe rezultate
Zbatimi i pjesshëm kishte filluar në tetor 2025. Sipas Arianna Podestë, zëdhënse e Komisionit Evropian, EES është sistemi kufitar më modern i teknologjisë së informacionit në botë. Në pesë muajt e fundit janë regjistruar mbi 45 milionë hyrje dhe dalje, me mbi 24.000 refuzime hyrjeje, prej të cilave mbi 600 persona janë identifikuar si kërcënim për sigurinë e bllokut.
"Me sistemin e hyrje-daljeve, ne po ndërtojmë sistemin kufitar më modern të IT-së në botë. Dhe tashmë po i shohim rezultatet... kjo tregon vërtet se po funksionon për qëllimin për të cilin u miratua fillimisht", tha ajo.
Probleme teknike
Disa vende anëtare, si Belgjika, Franca dhe Holanda, kanë njoftuar Komisionin Evropian se sistemi nuk do të jetë plotësisht funksional në të gjitha pikat kufitare deri në afatin ligjor. Këto shtete kanë përballur radhë të gjata pasagjerësh në aeroporte, me pritje deri në disa orë, veçanërisht në periudha pushimesh. Komisioni Evropian është në kontakt me këto vende për të ndarë praktikat më të mira dhe për të zgjidhur vështirësitë teknike.
Zona Schengen përfshin destinacione të njohura si Franca, Spanja, Portugalia, Italia dhe Greqia, ku udhëtarët mund të lëvizin lirshëm pa kontrolle të brendshme kufitare.
Përditësime
Zbatimi i pjesshëm i sistemit EES filloi më 12 tetor 2025 në zonën Schengen, duke përfshirë udhëtarë nga SHBA, Izrael, Japoni, Brazil dhe vende të tjera.
Udhëtarët regjistrohen në terminale automatike me skanim pasaporte, gjurmë gishtash, fotografi dhe skanim të irisit.
Fëmijët nën 12 vjeç përjashtohen nga gjurmët e gishtërinjve.
Autoritetet kërkojnë përgjigje për katër pyetje të detyrueshme, përfshirë adresën e qëndrimit dhe burimet financiare.
Sistemi zbatohet edhe për qytetarët e Maqedonisë së Veriut.