Komisioni Evropian konfirmoi të premten shtyrjen e zbatimit të plotë të Sistemit të Hyrjeve dhe Daljeve (EES) në kufijtë e BE-së dhe zonës Shengen deri në shtator 2026. Afati origjinal ishte prill 2026, por zgjerimi gradual ka hasur probleme teknike dhe vonesa të konsiderueshme.
Sistemi EES, që përdor të dhëna biometrike, filloi zbatimin në tetor 2025 në aeroportet dhe portet e BE-së. Udhëtarët e përjashtuar nga viza nga Mbretëria e Bashkuar, SHBA-ja dhe vende të tjera jo-anëtare regjistrojnë shenjat e gishtërinjve dhe të dhëna të tjera biometrike në kioska të dedikuara.
Fillimisht, vetëm 10 për qind e mbërritjeve nga vendet e treta regjistroheshin në sistem. Nga 9 janari 2026, ky prag u rrit në 35 për qind, duke e zgjeruar zbatimin në dhjetëra aeroporte dhe porte të tjera. Kjo ka shkaktuar radhë të gjata dhe konfuzion për pasagjerët e linjave ajrore, trageteve dhe Eurotunelit.
Në disa raste, vonesat kanë çuar në humbjen e fluturimeve. Një raport i Këshillit Ndërkombëtar të Aeroporteve (ACI Europe), i publikuar në fund të vitit të kaluar, tregon se koha e përpunimit në kontrollin kufitar është rritur deri në 70 për qind, me pritje deri në tre orë në periudhat e pikut. Në Aeroportin e Lisbonës, zbatimi u pezullua për tre muaj në dhjetor për shkak të pritjeve deri në shtatë orë.
Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Markus Lammert, deklaroi në konferencën për shtyp të 30 janarit: “Zbatimi i një sistemi kaq të gjerë është një detyrë komplekse. Duke zgjeruar fleksibilitetin për periudhën e verës, ne u japim Shteteve Anëtare mjete për të menaxhuar tranzicionin.”
Përditësime
Kamionistët në shtetet ballkanike nisën grevë disa ditore, duke bllokuar pikat kufitare dhe transportin e mallrave për shkak të gjobave për shkelje të afateve 90/180 ditë. Greva kërkon kompensim për akomodimin gjatë qëndrimit. Masa aplikohet specifikisht për shtetasit shqiptarë në kuadër të liberalizimit të vizave, duke penguar mijëra udhëtarë nga hyrja.
Olivier Jankovec, Drejtor i Përgjithshëm i ACI Europe, deklaroi: «Sistemi nuk mund të zbatohet në kurriz të pasagjerëve dhe funksionimit të aeroporteve».
ACI Europe shton se:
- Kapacitetet nuk përballojnë flukset e larta;
- Rrezikohet siguria e aeroporteve.
EES përfshin fotografimin e fytyrës, gjurmët e gishtërinjve dhe të dhëna mbi qëndrimin në Schengen.