Përdorimi i inteligjencës artificiale (IA) në vendin e punës mund të rrisë produktivitetin individual, por njëkohësisht të shtojë kostot dhe të dobësojë bashkëpunimin mes kolegëve. Raportimet e CNA.al dhe Deutsche Welle Shqip trajtojnë kostot dhe kufizimet e IA-së në kompani, ndërsa Politiko dhe Albinfo.ch përcjellin rezultatet e një studimi të publikuar nga Harvard Business Review mbi marrëdhëniet në ekipet e punës.
Kostot dhe puna shtesë
Sipas deklarimeve të Accenture, kompania ka investuar 3 miliardë dollarë në të dhëna dhe IA. Më shumë se 1 miliard dollarë në vit janë shpenzuar për trajnimin e punonjësve, një pjesë e konsiderueshme e të cilit i është kushtuar IA-së. Kompania kërkon përdorim të rregullt të mjeteve të saj të brendshme të IA-së për t’u kualifikuar për poste drejtuese. Buxheti për aplikacionet e IA-së do të kufizohet në 29 dollarë në muaj për person; shpenzimet mbi këtë shumë do të kërkojnë autorizim.
Përmbajtja e krijuar nga IA-ja mund të duket profesionale, por të jetë sipërfaqësore, e pasaktë ose të sjellë pak njohuri të reja. Kjo mund t’u shtojë punonjësve detyra verifikimi, korrigjimi dhe ripunimi, një fenomen i quajtur “workslop”. Ryan Roslansky, drejtues në Microsoft, kritikoi në LinkedIn dokumentet e krijuara nga IA-ja që nuk përmbanin ide të reja dhe i përshkroi si pjesë të një “rrethi vicioz”.
Anne-Sophie Mayer, profesoreshë në Universitetin Ludwig Maximilian në Mynih, paralajmëron për homogjenizimin e përmbajtjes dhe thekson se njerëzit duhet të kenë rol vendimtar në interpretime dhe rekomandime. Eric So nga Shkolla e Menaxhimit MIT Sloan paralajmëron se mbështetja e tepruar te IA-ja mund të dobësojë aftësitë profesionale dhe të menduarit kritik. Mayer shton se përgjegjësia për rezultatet mbetet te njerëzit.
Ndikimi te bashkëpunimi
Studimi u mbështet në anketimin e 1 033 punonjësve me kohë të plotë në SHBA, të angazhuar në ekipe projektesh në më shumë se 20 industri. Në ekipet ku punonjësit parapëlqenin t’i drejtoheshin IA-së në vend të kolegëve, koordinimi ishte 22,3% më i ulët dhe besimi 21,9% më i ulët. Studiuesit e quajnë dobësimin gradual të marrëdhënieve të punës “relationslipping”.
Sipas studimit, një në pesë punonjës pranon se ka prirje t’i drejtohet IA-së në vend të një kolegu. Ata me qëndrim optimist ndaj teknologjisë kanë pothuajse tri herë më shumë gjasa ta përdorin atë si zëvendësuese të kolegëve; punonjësit me besim të lartë te IA-ja kanë dy herë më shumë gjasa të shmangin konsultimin me ta. Mungesa e sigurisë psikologjike në ekip lidhet me mbi dyfishin e gjasave për t’iu drejtuar IA-së. Politiko përfshin edhe shembullin e një menaxheri në industrinë farmaceutike, i cili përdorte teknologjinë për të shmangur përshtypjen se ishte i paaftë kur kishte pyetje.
49% e të anketuarve thanë se kolegët i zëvendësonin të paktën herë pas here me IA. Ata që ndiheshin të zëvendësuar kishin pothuajse përgjysmë më pak gjasa të mendonin se ishin të rëndësishëm për kolegët dhe se aftësitë e tyre vlerësoheshin. Sipas një përllogaritjeje hipotetike, në një kompani me 10 000 punonjës kjo prirje mund të shoqërohej me 243 largime shtesë dhe kosto zëvendësimi mbi 25 milionë dollarë. Autorët theksojnë se kjo nuk provon ndikim shkakësor.
Kontakti i përditshëm me ekipin lidhej me 28% më shumë koordinim dhe 19% më shumë besim, edhe mes punonjësve që parapëlqenin IA-në. Studiuesit rekomandojnë komunikim të rregullt, një mjedis ku punonjësit ndihen të lirë të bëjnë pyetje dhe transparencë për përdorimin e IA-së. Ata sugjerojnë përdorimin e saj për t’u përgatitur për bisedat me kolegët, jo për t’i zëvendësuar ato.