Sipas raportit të fundit të publikuar nga INSTAT, Shqipëria vijon të përballet me sfida strukturore në integrimin e të rinjve në tregun e punës. Në vitin 2025, 20,1% e të rinjve të grup-moshës 15-29 vjeç rezultojnë jashtë sistemit arsimor, pa punë dhe pa përfshirje në formim profesional (NEET).
Kategorizimi i kësaj popullsie tregon se:
• 38,5% e të rinjve NEET janë të papunë aktivë.
• 19,5% janë të angazhuar me detyra familjare.
• 1,6% klasifikohen si të dekurajuar.
• 40,4% renditen në kategorinë “të tjera”, gjë që dëshmon për një nivel të lartë informaliteti ose pasigurie në deklarimin e statusit ekonomik.
Diferencat gjinore dhe krahasimi rajonal
Të dhënat dëshmojnë një pabarazi në qasjen ndaj punësimit mes gjinive. Rreth 46,5% e meshkujve NEET janë në kërkim aktiv të punës dhe të gatshëm për punësim, ndërsa te femrat kjo përqindje është më e ulët, duke zbritur në 31,9%. Megjithëse është vënë re një përmirësim i lehtë prej 0,4 pikë përqindje në kategorinë e të dekurajuarve krahasuar me një vit më parë, ndryshimi mbetet i kufizuar.
Në krahasim me vendet e rajonit, Shqipëria mban nivele të larta të këtij treguesi:
• Kosovë: rreth 30%
• Shqipëri: rreth 20%
• Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi: rreth 17%
Sipas analizave, rritja ekonomike nuk ka ndikuar në mënyrë të barabartë në tregun e punës, pasi shkalla e papunësisë për grup-moshën 15–24 vjeç është 21,5%, gati trefish më e lartë se mesatarja kombëtare e papunësisë prej 8,4%.