Instituti GAP publikoi më 16 shkurt 2026 raportin “Projektbuxheti 2026 – Analizë e të hyrave dhe shpenzimeve”, i cili vlerëson projektbuxhetin e miratuar nga Qeveria e Kosovës më 12 shkurt 2026. Ky version është i njëjtë me atë të Qeverisë në detyrë nga 31 tetor 2025 dhe nuk reflekton strukturën e re të Qeverisë me 19 ministri. Projekti nuk bazohet në Kornizën Afatmesme të Shpenzimeve (KASH) për periudhën 2026–2028, e cila nuk është miratuar.
Buxheti total parasheh shpenzime rreth 4 miliardë euro, rritje 10% krahasuar me 2025. Shpenzimet rrjedhëse arrijnë 2.9 miliardë euro (+279 milionë euro, +11%), duke zënë 73% të buxhetit. Shpenzimet kapitale kapin 998.4 milionë euro (+67.1 milionë euro, +7%), ose 25% të buxhetit total. Gjatë periudhës 2021–2024, realizimi i investimeve kapitale ka qenë rreth 1 miliard euro më i ulët se plani.
Mbi 81% e buxhetit për projekte kapitale dedikohen vazhhdimeve nga vitet e kaluara, ndërsa projektet e reja janë të kufizuara në numër dhe vlerë.
Shpërndarja e investimeve sipas partive
Shpërndarja e investimeve nga niveli qendror në komuna nuk është proporcionale me popullsinë dhe sipërfaqen. Lëvizja Vetëvendosje (LVV) përfiton 40.3% të investimeve totale dhe 34% të të rejave, ndonëse përfaqëson 23.8% të popullsisë. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) merr 29.5% të investimeve të reja. Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK), me 30.5% të popullsisë, përfiton 17.3% totale dhe 10.6% të reja. Partia Demokratike e Kosovës (PDK) ka shpërndarje më të balancuar, ndërsa Lista Serbe merr rreth 2%.
Buxheti komunal
Ministritë planifikojnë 216.6 milionë euro investime në komuna (29% e buxhetit të tyre për investime), me 15 milionë euro për projekte të reja (-32% nga 2025) në 23 komuna. Buxheti komunal rritet si vijon:
- Pagat: +48.8 milionë euro (+13%)
- Mallra dhe shërbime: +6.78 milionë euro (+5%)
- Shpenzime komunale: +1.6 milionë euro (+10%)
- Subvencione dhe transferime: +6.02 milionë euro (+17%)
- Investime kapitale: +16.6 milionë euro (+7%)
11 komuna miratuan buxhetin me vonesë: Vushtrri, Suharekë, Viti, Lipjan, Malishevë, Shtime, Junik, Zubin Potok, Gjilan, Prizren dhe Prishtinë. Kuvendi ka hapësirë ligjore për ndryshime mes dy leximeve. Ministria e Financave nuk ka ulur buxhetet e komunave me rënie popullsie.
Përditësime
Instituti GAP konstatoi se Granti i Katërt për komunat ende nuk është themeluar, duke krijuar pabarazi në investime.
Shpenzimet për subvencione dhe transfere u dyfishuan pothuajse nga 2019 në 2025, ndërsa investimet kapitale u rritën vetëm 35%.
Buxheti qendror pa interesin e borxhit arrin rreth 3 miliardë euro; ai lokal – 867 milionë euro.
Pjesa më e madhe e rritjes buxhetore shkon te Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve.
Sipas projektbuxhetit 2026, punonjësit publikë do të marrin për herë të parë pagën e 13-të. Rritja e pagës bazë sipas përvojës ngrihet nga 0.25% në 0.5% për vit pune. Buxhetet e ministrive përfshijnë: Financat mbi 1.1 mld euro, Mjedisi 310 mln euro, Punë Brendshme 248 mln euro, Mbrojtja 216 mln euro, Arsim 110 mln euro, Shëndetësi 102 mln euro, Ekonomi 79 mln euro, Zhvillimi Rajonal 5 mln euro. Janë alokuar 185 milionë euro për investime kapitale të reja.
Projektet më të mëdha në buxhetin 2026 përfshijnë autostrada drejt Pejës dhe Gjilanit, mbi 18 mln euro secila, sipas Institutit GAP.
Instituti evidentoi gjithashtu:
- Rritje me 8 mln euro për Agjencinë e Punësimit.
- Rritje rreth 800 mijë euro për Inspektoratin e Punës.