Kaja Kallas, shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, bëri të ditur pas mbledhjes së ministrave të Jashtëm në Bruksel se nuk ka mbështetje për zgjerimin e misionit detar Aspides deri te Ngushtica e Hormuzit. Ajo theksoi se diskutimet treguan mungesë oreksi për ndryshimin e mandatit, pavarësisht dëshirës për ta forcuar operacionin ekzistues. Misioni Aspides, i krijuar në 2024 për të mbrojtur anijet nga sulmet e rebelëve Huthi në Detin e Kuq, mbetet i kufizuar.
Lufta mes SHBA-së, Izraelit e Iranit ka çuar në mbylljen efektive të ngushticës, ku kalojnë normalisht një e pesta e naftës dhe gazit të lëngshëm natyror në botë. Presidenti Donald Trump kërkoi ndihmë nga vendet e tjera për sigurinë atje, pas sulmeve amerikano-izraelite, ku Irani u përgjigj me dronë, raketa e mina. Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul shprehu skepticizëm, duke vlerësuar se Aspides nuk është efektiv as në detyrën aktuale.
Ndikimi në transportin ajror
Sulmet me dronë iranianë kanë shkaktuar mbyllje të përkohshme të hapësirës ajrore në Emiratet e Bashkuara Arabe, duke ndërprerë fluturimet në Dubai e Abu Dhabi. Emirates rifilloi gradualisht disa itinerare pas një zjarri pranë aeroportit, por mbyllja e re e la situatën të paqartë. Etihad Airways operon me program të kufizuar nga Abu Dhabi.
- Oman Air anuloi fluturimet drejt Dubait, Dohës e Bahreinit deri më 31 mars.
- Qatar Airways pezulloi fluturimet për shkak të mbylljes së hapësirës së Katarit, me rifillim të kufizuar nga 18 deri më 28 mars.
- Turkish Airlines anuloi fluturime drejt Bahreinit, Arabisë Saudite, Iranit, Irakut, Katarit e Emirateve.
- Air Canada, Delta e Wizz Air pezulluan fluturimet drejt Tel Avivit deri në fund të marsit.
BE-ja konsideron forcimin e misionit me më shumë anije ose marrëveshje si për eksportin e grurit nga Ukraina, por pa hapa ushtarakë të mëdhenj në Hormuz. Autoritetet këshillojnë udhëtarët të verifikojnë statusin e fluturimeve.
Përditësime
Çmimet e naftës tejkaluan 100 $/fuçi, me potencial për 150-200 $/fuçi nëse mbyllët Ngushtica e Hormuzit.
Zhvillime të reja:
- 13% e eksporteve globale të plehrave kalojnë nëpërmjet Ngushticës së Hormuzit.
- Kallas: Mungesa e plehrave këtë vit çon në mungesë ushqimi vitin e ardhshëm.
- Trump paralajmëron pasoja për NATO.
- Vendet në misionin Aspides: Franca, Gjermania, Greqia, Italia, Spanja.
Kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis deklaroi se Greqia nuk do të marrë pjesë në asnjë operacion ushtarak pranë Iranit.
- Greqia ka qenë pothuajse e vetme midis vendeve të BE-së në mbështetje të misionit Aspides.
- Mitsotakis i vlerësoi si shumë të ulëta gjasat për një mision të BE-së dhe u kërkoi evropianëve të përqendrohen te pasojat ekonomike, si çmimet e energjisë.