Komisioni Evropian prezantoi të mërkurën një paketë huaje prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, teksa Brukseli përshpejton përpjekjet për të mbështetur Kievin përballë sulmeve gjithnjë e më të ashpra ruse dhe nismave të udhëhequra nga SHBA për t’i dhënë fund luftës.
Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, shpjegoi se dy të tretat e paketës do të përdoren për ndihmë ushtarake, duke përfshirë prokurimin e armëve dhe municioneve edhe nga jashtë BE-së. 30 miliardë euro e mbetura parashikohen për mbulimin e boshllëkut buxhetor të Kievit.
Nevoja e pritshme e Ukrainës
Sipas Komisionit Evropian, Ukraina kërkon 135.7 miliardë euro mbështetje ushtarake dhe buxhetore për vitet 2026 dhe 2027. Kjo përfshin 52.3 miliardë euro mbështetje fiskale dhe 83.4 miliardë euro ndihmë ushtarake. Fondet aktuale të Kievit pritet t’i mbarojnë në prill.
Ursula von der Leyen deklaroi para gazetarëve: “Me këtë mbështetje, ne sigurohemi që Ukraina, nga njëra anë, të mund të forcojë mbrojtjen e saj në fushëbetejë dhe aftësitë e saj mbrojtëse – pra të gjitha nevojat ushtarake – dhe, nga ana tjetër, të mbajë funksionimin e shtetit dhe shërbimeve bazë”.
Parimi i furnizimit ushtarak
Mbështetja ushtarake do të zbatohet sipas një “parimi kaskadë”, ku Ukraina furnizohet me armë nga jashtë bllokut vetëm nëse nuk disponon pajisje të përshtatshme evropiane. “Preferencë evropiane së pari, dhe nëse kjo nuk është e mundur, atëherë blerje jashtë”, theksoi Von der Leyen.
Pozicionet e vendeve anëtare
Franca ka promovuar prej kohësh “preferencën evropiane” në prokurimin e pajisjeve ushtarake. Ndërkaq, Gjermania dhe shumë vende të Evropës Lindore të BE-së argumentojnë se blloku duhet të mbetet i hapur për blerje nga Shtetet e Bashkuara, pavarësisht zbehjes së mbështetjes amerikane për Ukrainën dhe tensioneve të fundit lidhur me kërcënimet e presidentit Donald Trump për të pushtuar Grenlandën, një territor gjysmë-autonom danez.
Përditësime
Bashkimi Evropian (BE) rezervon të drejtën për të përdorur asetet e ngrira ruse për shlyerjen e huave të Ukrainës.
Zhvillimet kryesore:
- 24 nga 27 shtetet anëtare marrin pjesë në paketën prej 90 miliardë eurosh.
- Komisioni Evropian ka dërguar propozimet legjislative te Parlamenti Evropian dhe Këshilli i BE-së për miratim.
- Disbursimet fillojnë në tremujorin e dytë të 2026-s, me pagesën e parë në prill 2026.
- Mbështetja kushtëzohet nga reformat në sundimin e ligjit dhe lufta kundër korrupsionit.
- Financimi realizohet përmes huamarrjes së përbashkët në tregjet e kapitalit, e garantuar nga buxheti i BE-së.