Delegacioni i Forumit Ekonomik Gjermano-Kosovar (DDKG), i kryesuar nga presidenti Erhard Bühler dhe sekretari i përgjithshëm Gazmend Rushiti, qëndroi në Kosovë nga 27 deri më 29 tetor për të diskutuar thellimin e bashkëpunimit ekonomik dhe institucional me Gjermaninë. Në takime me përfaqësues të institucioneve, diplomacisë dhe bizneseve u trajtuan investimet, partneritetet ekonomike dhe integrimi i Kosovës në mekanizmat evropianë.
Në delegacion morën pjesë edhe drejtori ekzekutiv i Odës së Industrisë dhe Tregtisë të Ostwürttemberg-ut, Thilo Rentschler, dhe nënkryetari Bernd Richter. Delegacioni u takua me ministren e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari-Lila, ambasadorin gjerman Rainer Rudolph dhe kryetarin e Prizrenit, Shaqir Totaj.
Marrëveshjet dhe integrimi evropian
Një nga temat kryesore ishte marrëveshja e tregtisë së lirë mes Kosovës dhe Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA), e nënshkruar më 22 janar 2025. Sipas raportit të DDKG-së, ajo hyri në fuqi më 1 shtator 2026 për Islandën dhe Norvegjinë, ndërsa më 1 tetor 2026 për Zvicrën dhe Lihtenshtajnin. Marrëveshja përfshin mallrat, shërbimet, pronësinë intelektuale, konkurrencën dhe zhvillimin e qëndrueshëm. DDKG-ja vlerëson se zbatimi mund të krijojë mundësi për bizneset kosovare dhe të nxisë zinxhirët ndërkufitarë të furnizimit.
Bisedimet përfshinë edhe anëtarësimin e Kosovës në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA). Ndryshimet në ligjin për parandalimin e pastrimit të parave dhe luftimin e terrorizmit u miratuan në Kuvend më 15 tetor 2026, duke përmbushur një kusht të rëndësishëm ligjor. Zbatimi teknik dhe operacional i pagesave SEPA nuk ka nisur ende. Sipas raportit, duhen akte të tjera nënligjore, paraqitja e kërkesës formale dhe përshtatja e sistemeve teknologjike të bankave. Pritet që pranimi formal dhe zbatimi gradual të realizohen gjatë vitit 2027.
U diskutua edhe zgjerimi në Kosovë i sistemit evropian të roaming-ut. Këshilli i Bashkimit Evropian autorizoi më 4 qershor 2026 nisjen e negociatave me vendet e Ballkanit Perëndimor. Procesi nuk ka përfunduar dhe nuk është caktuar datë për heqjen e përgjithshme të tarifave të roaming-ut mes Kosovës dhe vendeve të BE-së. Udhërrëfyesi parashikon përafrimin përfundimtar të tarifave jo më vonë se 2028.
Teknologjia, energjia dhe bashkëpunimi zhvillimor
Gjatë takimit me ambasadorin Rudolph u diskutua nevoja për bashkëpunim ekonomik më dinamik. Ai mbështeti propozimin që Forumi Ekonomik Gjermano-Kosovar të mbahet çdo dy vjet, në vend të çdo tre vjetësh. Raporti rekomandon gjithashtu takime më të shpeshta për teknologjinë informative dhe digjitalizimin, industrinë e mbrojtjes dhe energjitë e rinovueshme.
Delegacioni vizitoi FRUTEX-in dhe KOSHI GROUP-in për t’u njohur me kapacitetet prodhuese dhe mundësitë e bashkëpunimit. Sipas raportit, KOSHI GROUP prodhon pjesë precize nga fibra karboni dhe materiale të tjera kompozite për industrinë automobilistike, përfshirë tregun e veturave luksoze dhe sportive, si dhe varka me performancë të lartë e jahte prej fibrash karboni. Raporti përmend edhe punën e ndërmarrjes në kërkim, zhvillim dhe inovacion. Albeu raporton gjithashtu se delegacioni u ndal në Tech Park Prishtina.
Më vete, Kosova dhe Gjermania zhvilluan konsultimet zyrtare për bashkëpunimin zhvillimor nga 26 deri më 30 tetor, me përparësi zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik, energjinë dhe klimën, si dhe qeverisjen e mirë. Delegacioni gjerman u kryesua nga Dr. Micong Klimes, përfaqësuese e Ministrisë Federale për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim. Në të morën pjesë edhe Daniel Alker, Markus Delfs dhe Moritz Remé, si dhe përfaqësues të GIZ-it dhe KfW-së. Klimes mori pjesë në Forumin e 3-të Ekonomik Kosovaro-Gjerman, në një panel për diasporën e bizneseve kosovare në Gjermani dhe potencialin e saj për të nxitur investimet.
Sipas Ambasadës Gjermane, 2,1 milionë euro janë ndarë për pesë projekte të aftësimit profesional në teknologjinë e informacionit dhe komunikimit, sigurinë kibernetike dhe përpunimin e ushqimit. Në agrobiznes dhe energji diellore janë trajnuar 99 pjesëmarrës, ndërsa pesë kanë marrë grante për zhvillimin e ideve të biznesit. Mbështetja përfshin edhe forcimin e Fondit të Kosovës për Efiçiencë të Energjisë, investimet në energjinë e pastër dhe efiçiencën e energjisë, si dhe ndihmën për pesë komuna të Dukagjinit për krijimin e një sistemi të integruar të menaxhimit të mbeturinave.