Mimoza Kusari-Lila, ministre e Industrisë, Tregtisë dhe Ndërmarrësisë, deklaroi se lirimi i TVSH-së dhe heqja e akcizës për derivate nuk janë opsione në situatën aktuale. Kjo pas kërkesës së Besnik Tahirit, shef i Grupit Parlamentar të AAK-së, i cili dorëzoi letër zyrtare në ministri më 23 mars 2026.
Kërkesa e AAK-së
Tahiri kërkoi:
- Lirimin e së paku 50% të TVSH-së për derivate dhe heqjen e përkohshme të akcizës për naftën deri në stabilizimin e tregut, çka do të ulte çmimin për rreth 40 cent për litër.
- Krijimin urgjent të një taskforce-je të përbashkët me Odën Ekonomike, Shoqatën e Naftëtarëve, MINT dhe Ministrinë e Ekonomisë dhe Financave.
- Marrjen me qira të depove në 5-6 pika kryesore për rezerva strategjike të naftës.
Përgjigjja e ministres
Kusari-Lila shpjegoi se TVSH-ja nuk ka qenë kurrë opsion, pasi është e vështirë për t'u monitoruar dhe mund të mos reflektohet në uljen e çmimit nga operatorët ekonomikë, pa mekanizma për çmim tavan në produkte të tjera. Për akcizën, ajo theksoi se është e përcaktuar me ligj dhe kërkon miratim nga Kuvendi i pezulluar; të dyja janë të hyra buxhetore të pandryshuara.
Ministrja njoftoi se po përcjellin me vëmendje marzhën e fitimit – tavan 12 cent në pakicë dhe 2 cent në shumicë – për të parandaluar abuzimet. Ajo përmendi përgatitjen e planeve strategjike për rritjen e rezistencës ndaj rrethanave globale dhe shqyrtimin e mundësive për të ndikuar në zinxhirin e furnizimit, duke shmangur rritje zinxhirore në produkte të tjera. Kusari-Lila u pajtua me propozimet për taskforce-n dhe rezervat strategjike.
Konteksti global
Rritja e çmimeve të derivateve në Kosovë, ku nafta arrin 1.72 euro për litër, lidhet me zhvillimet globale pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit.
Përditësime
Çmimi i naftës arriti 1.79 euro për litër, nga 1.72 euro më parë.
Tahiri deklaroi se qeveria mund të synojë më shumë të hyra nga TVSH-ja, por kjo shkakton inflacion. Ai theksoi mungesën e masave shqetësuese për stabilitetin ekonomik, ndërsa praktikat ndërkombëtare tregojnë nevojën për ulje të barrës fiskale dhe rezerva strategjike.
Të hyrat shtetërore nga TVSH dhe akciza për derivate në mars (paraprake) arrijnë 27.5 milionë euro: TVSH 10 milionë euro (+1 milionë euro nga shkurti) dhe akcizë 17.5 milionë euro.
- Importet e naftës që nga fillimi i luftës: 50.5 milionë litra (rreth 40 milionë euro), duke gjeneruar 10 milionë euro TVSH + 17.5 milionë euro akcizë.
- Shkurt: Importe mbi 57 milionë litra, TVSH rreth 9 milionë euro.
- Vjetore: Importe derivate 578 milionë euro, të hyra 348 milionë euro akcizë + 156 milionë euro TVSH.
Çmimi i naftës kalon 1.80 euro/litr (nga 1.79 euro/litr).