Gjykata Kushtetuese publikoi më 9 nëntor 2026 vendimin e marrë më 8 tetor, me të cilin rrëzoi kërkesën e 39 deputetëve të Partisë Demokratike për shfuqizimin e dispozitave të dy dekreteve presidenciale që lidhen me ministren virtuale të inteligjencës artificiale, “Diella”. Gjykata vlerësoi se dispozitat nuk kanë karakter normativ dhe se deputetët nuk legjitimohen të ngrenë një mosmarrëveshje kushtetuese kompetencash.
Deputetët kundërshtuan nenin 2 të dekretit nr. 331, të 12 shtatorit 2025, për emërimin e Kryeministrit, si dhe pjesën përkatëse të dekretit nr. 333, të 15 shtatorit 2025, për emërimin e Këshillit të Ministrave. Dispozitat përcaktojnë se Kryeministri ushtron përgjegjësitë për ngritjen dhe funksionimin e Diellës. Kërkuesit, të përfaqësuar nga kryetari i Grupit Parlamentar të PD-së, Gazment Bardhi, dhe avokati Marash Logu, pretenduan se Presidenti kishte tejkaluar kompetencat kushtetuese dhe se ishte cenuar ndarja dhe balancimi i pushteteve.
Sipas Gjykatës, dispozitat u drejtohen subjekteve konkrete dhe kanë efekt juridik individual ndaj Kryeministrit të emëruar. Ato nuk vendosin rregulla të përgjithshme e abstrakte dhe nuk krijojnë në mënyrë autonome kompetenca, detyrime apo struktura të reja. Prandaj, nuk mund t’i nënshtrohen kontrollit abstrakt të kushtetutshmërisë. Gjykata arriti gjithashtu në përfundimin se deputetët nuk kishin identifikuar cenimin e një kompetence kushtetuese që u përkiste drejtpërdrejt atyre. Për rrjedhojë, pretendimet nuk u shqyrtuan në themel.
Gjykata konstatoi se nga dekretet nuk rezulton që Diella të jetë emëruar anëtare e Këshillit të Ministrave ose funksionare e një organi kushtetues. Ajo e cilësoi si platformë të inteligjencës artificiale, pa personalitet juridik dhe pa zotësi për të vepruar në mënyrë të pavarur. Sipas vendimit, platforma përdoret si instrument për përpunimin e të dhënave në procedurat e prokurimeve publike dhe tenderimeve.
Përdorimi i inteligjencës artificiale në administratë
Gjykata theksoi se një mjet teknologjik nuk mund të krijojë, zgjerojë, transferojë ose zëvendësojë kompetencat që burojnë nga Kushtetuta dhe ligji. Përdorimi i sistemeve të inteligjencës artificiale në administratën publike duhet të mbështetet në një kuadër të qartë ligjor dhe të sigurojë mbikëqyrje njerëzore, siguri kibernetike, mbrojtje të të dhënave personale dhe mosdiskriminim. Përgjegjësia dhe llogaridhënia, sipas Gjykatës, mbeten te organi ose funksionari publik që ka kompetencën ligjore.
Vendimi u mor me shumicë votash. Gjyqtarët Marsida Xhaferllari dhe Asim Vokshi dolën në pakicë, duke vlerësuar se çështja duhej shqyrtuar në themel dhe se dispozitat duhej të shfuqizoheshin si të papajtueshme me Kushtetutën.