Çmimet e naftës dhe benzinës janë rritur në të gjithë botën për shkak të luftës midis SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, e cila filloi me sulmet e para të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt 2026. Shoferët ndiejnë ndikimin ekonomik, me rritje të ndjeshme të çmimeve që nga fillimi i konfliktit.
Në Shtetet e Bashkuara, çmimi mesatar i benzinës kaloi nga 2.94 dollarë për galon në shkurt në 3.58 dollarë, një rritje prej 20%, sipas të dhënave të AAA Fuel Prices. Disa shtete tejkaluan 4 dollarë për galon, ndërsa në Kaliforni arriti mbi 5 dollarë, niveli më i lartë në dy vjet. Platforma Global Petrol Prices raporton se 85 vende kanë parë rritje të çmimeve të benzinës.
Vendet më të prekura përfshijnë:
- Vietnami: +50% (nga 0.75 në 1.13 dollarë për litër benzinë 95 oktane);
- Laosi: +33%;
- Kamboxhia: +19%;
- Australia: +18%;
- SHBA: +20%.
Vendet aziatike varen nga ngarkesat përmes Ngushticës së Hormuzit, e cila lidh Gjirin Persik me atë të Omanit dhe është dalja kryesore për naftën rajonale. Kalimi është kufizuar ndjeshëm për shkak të sulmeve iraniane.
Në tregjet globale, nafta Brent u rrit me 9%, duke kaluar 100 dollarë për fuçi, pavarësisht lëshimit të 400 milionë fuçi naftë nga rezervat emergjente të 32 anëtarëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA). Ky lëshim është më shumë se dyfishi i rekordit të mëparshëm të vitit 2022. Irani ka intensifikuar sulmet ndaj anijeve në ngushticë, me një zëdhënës të Gardës Revolucionare Islamike që paralajmëroi se çmimi mund të arrijë 200 dollarë për fuçi nëse vazhdojnë tensionet. Ai theksoi se siguria rajonale përcakton çmimet dhe akuzoi SHBA-në dhe aleatët si burim pasigurie.
Analistë si Martin Ma nga Instituti i Teknologjisë i Singaporit e quajnë lëshimin e rezervave një "tampon të përkohshëm", pasi rreziku për furnizime mbetet i lartë. Disa vende aziatike Lindore kanë marrë masa emergjente për të stabilizuar tregjet.
Përditësime
Zëdhënësi i IRGC-së paralajmëroi se «çdo anije e lidhur me SHBA-në, Izraelin ose aleatët e tyre do të jetë objektiv sulmesh», raportoi BBC.
- Nafta Brent arriti 120 dollarë për fuçi në fillim të javës.
- Përmes Ngushticës së Hormuzit kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me energji.
- Vendet aziatike të prekura përfshijnë tani Filipinët dhe Tajlandën, përveç Vietnamit.
Ministria e Mbrojtjes e Emirateve të Bashkuara Arabe ndaloi 10 raketa balistike dhe 26 dronë në një ditë të vetme.
Vendete aziatike marrin masa kundër rritjes së çmimeve të karburantit:
- Filipinet, që importojnë 95% të naftës së papërpunuar nga Lindja e Mesme: presidenti urdhëroi javë pune 4-ditore për punonjësit publikë për të kursyer karburant.
- Tajlanda: Ministri i Energjisë urdhëroi vendosjen e AC-së në 26°C në zyrat publike.
- 90% e naftës dhe gazit nga Ngushtica e Hormuzit shkoi për Azinë vitin e kaluar.
- Malajzia dhe Indonezia prodhojnë më pak naftë dhe importojnë më shumë.