Sot, më 13 gusht 2026, Maqedonia e Veriut shënon një çerek shekulli nga nënshkrimi i Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, e cila vendosi themelet për bashkëjetesën multietnike dhe institucionalizoi barazinë. Marrëveshja u nënshkrua më 13 gusht 2001 në Shkup nga ish-presidenti Boris Trajkovski dhe liderët e katër partive kryesore politike të kohës: Ljubço Georgievski (VMRO-DPMNE), Branko Crvenkovski (LSDM), Arbën Xhaferi (PDSH) dhe Imer Imeri (PPD), me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara (përfaqësuar nga Francois Leotard dhe James Perdew).
Mesazhet politike në përvjetor
Kryetari i Kuvendit të Maqedonisë së Veriut, Afrim Gashi, deklaroi se marrëveshja mbetet shtyllë e arkitekturës kushtetuese dhe institucionale të shtetit. Ai nënvizoi se përgjegjësia e brezave të sotëm është shndërrimi i mësimeve nga ky dokument në standarde të qëndrueshme të demokracisë. Nga ana e tij, ambasadori i Shqipërisë në Shkup, Denion Meidani, theksoi se misioni pas 25 vitesh mbetet i palëkundur: zbatimi i plotë i marrëveshjes, veçanërisht sa i përket përdorimit zyrtar të gjuhës shqipe, përfaqësimit të drejtë dhe decentralizimit.
Rëndësia historike
Marrëveshja konsiderohet një zgjidhje strategjike që transformoi funksionimin e shtetit pas konfliktit të armatosur të vitit 2001. Përmes ndryshimeve kushtetuese dhe ligjore, ajo garantoi të drejta të barabarta dhe krijoi një model të ri të bashkëjetesës. Sipas vlerësimeve të shprehura në përvjetor, ruajtja e frymës së Ohrit është thelbësore për të ardhmen euroatlantike të vendit dhe sigurinë e rajonit të Ballkanit Perëndimor.
Përditësime
Kryeministri Hristijan Mickoski bëri thirrje për fokusim te zhvillimi ekonomik dhe tejkalimin e ndasive historike. Partia BDI shprehu shqetësim për vendimet e Gjykatës Kushtetuese, duke i konsideruar ato si proces të zhbërjes së arritjeve të Marrëveshjes së Ohrit. Nga ana tjetër, Ministri i Drejtësisë, Jeton Shasivari, rikonfirmoi se marrëveshja mbetet një proces institucional i gjallë. Analistët politikë vlerësojnë se pajtimi i vërtetë ndëretnik mbetet një sfidë ende e papërmbushur plotësisht.