Vizita e ministrit të Jashtëm izraelit, Gideon Sa’ar, në Tiranë më 12 tetor shënoi një tjetër hap në intensifikimin e marrëdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Izraelit. Gjatë takimit me homologun shqiptar, Ferit Hoxha, dy ministrat nënshkruan Marrëveshjen për Bashkëpunimin e Përgjithshëm. Sipas Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme, marrëveshja krijon një kuadër për partneritete konkrete në fusha me interes të ndërsjellë, përfshirë ekonominë, teknologjinë, bujqësinë, energjinë, shëndetësinë dhe sigurinë.
Sa’ar vlerësoi miqësinë historike mes dy vendeve dhe kujtoi mbrojtjen që shqiptarët u ofruan hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai vlerësoi gjithashtu kryeministrin Edi Rama, të cilin e cilësoi si një nga udhëheqësit më të spikatur në arenën ndërkombëtare. “Në këndvështrimin tim, është një nga udhëheqësit më të jashtëzakonshëm në botën e sotme”, deklaroi ai.
Vizita pasoi intensifikimin e kontakteve mes Tiranës dhe qeverisë së Benjamin Netanyahut. Në janar të këtij viti, Rama zhvilloi një vizitë zyrtare në Izrael, ku u takua me Netanyahun dhe mbajti një fjalim në Knesset, parlamentin izraelit. Vizita e Sa’ar u zhvillua ndërsa qeveria e Ramës përballej me protesta qytetare dhe studentore.
Afrimi diplomatik po konsolidohet në një periudhë kur Izraeli përballet me kritika ndërkombëtare për luftën në Gaza. Më 21 nëntor 2024, Gjykata Penale Ndërkombëtare lëshoi urdhërarrest për Netanyahun, nën dyshimet për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit gjatë ofensivës ushtarake në Rripin e Gazës. Akuzat përfshijnë përdorimin e urisë si metodë lufte, vrasjen, përndjekjen dhe akte të tjera çnjerëzore. Netanyahu i ka hedhur poshtë akuzat. Burimi vëren gjithashtu se disa vende evropiane kanë ashpërsuar qëndrimet ndaj politikave të qeverisë së tij.
Ekspertët e marrëdhënieve ndërkombëtare të intervistuar nga BIRN e konsiderojnë forcimin e lidhjeve si zhvillim potencialisht pozitiv, por kanë vlerësime të ndryshme për motivet dhe përfitimet e afrimit. Ish-diplomati Arben Çejku e sheh atë si investim strategjik që u shërben interesave afatgjata të të dy vendeve. Sipas tij, drejtuesit politikë mund të përfitojnë kredi personale, ndërsa forcimi i marrëdhënieve mund të krijojë edhe një trashëgimi institucionale.
Çejku thekson se politika e jashtme duhet të udhëhiqet nga interesi kombëtar, jo nga marrëdhëniet personale apo përfitimet politike të drejtuesve. Në këtë kontekst, zgjerimi i bashkëpunimit ngre pyetje për përfitimet konkrete të Shqipërisë, kostot e mundshme diplomatike dhe kufirin mes interesit shtetëror dhe rolit personal të kryeministrit.