Elektranat e Maqedonisë së Veriut (EMV) dhe Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) kanë formalizuar një partneritet strategjik trevjeçar për furnizimin e qëndrueshëm me qymyr të termocentraleve në Maqedoninë e Veriut. Marrëveshja u nënshkrua nga drejtori i përgjithshëm i EMV-së, Lazo Uzunçev, dhe drejtori i përgjithshëm i KEK-ut, Gramoz Hashani.
Sipas njoftimeve zyrtare, qymyri nga pellgu i Obiliqit ka një vlerë kalorike mesatare prej 1,950 kcal/kg dhe përmbajtje të ulët të squfurit e hirit. Këta parametra janë vlerësuar si të përshtatshëm për kapacitetet e termocentraleve në Manastir dhe Osllomej. Ndërsa nevojat vjetore të EMV-së për qymyr, si plotësim i prodhimit vendor, vlerësohen në rreth 1.4 milionë tonë, drejtori Uzunçev saktësoi se, për shkak të kufizimeve në pikën kufitare Bllacë, nga KEK-u pritet të sigurohen rreth 800 mijë tonë në vit.
EMV ka njoftuar se deri në fund të muajit gusht do të shpallë tenderin për operatorin ekonomik që do të kryejë nxjerrjen, analizimin dhe transportin e qymyrit. Marrëveshja do të hyjë në fuqi pas përmbylljes së kësaj procedure.
Nga ana tjetër, anëtari i Kryesisë së Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Daut Haradinaj, ka kundërshtuar këtë vendim, duke e cilësuar atë si të dëmshëm për pasurinë e Kosovës. Haradinaj ka kërkuar transparencë të plotë nga KEK-u për termat e kontratës, duke ngritur dyshime mbi shitjen e qymyrit në një shtet nga i cili Kosova importon energji elektrike në vlerë të konsiderueshme. Ai ka bërë thirrje për publikimin e çmimeve të shitjes së qymyrit dhe kostove të importit të rrymës, duke akuzuar kryeministrin në detyrë për përfshirje të drejtpërdrejtë në proces.
Përditësime
Kontrata 3-vjeçare mes Korporatës Energjetike të Kosovës (KEK) dhe kompanisë së Maqedonisë së Veriut (JSC ESM) ka një vlerë totale prej 73.2 milionë eurosh. Çmimi i shitjes është vendosur në 24.4 euro për ton dhe do të mbetet i fiksuar përgjatë gjithë periudhës 36-mujore. Sipas kushteve të marrëveshjes, KEK nuk mban përgjegjësi për nxjerrjen, transportin apo logjistikën, pasi të gjitha këto obligime i takojnë blerësit. Ndërkohë, deputetja e LDK-së, Janina Ymeri, e ka kundërshtuar këtë kontratë, duke e cilësuar atë si të dëmshme dhe duke akuzuar Qeverinë për krijimin e pengesave ndaj investitorëve të huaj.
Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) konfirmoi zyrtarisht nënshkrimin e kontratës më 14 gusht 2026. Sipas njoftimit, të hyrat nga shitja e qymyrit do të dedikohen për mbulimin e kostove operative dhe investimet kapitale në modernizimin e infrastrukturës së Divizionit të Prodhimit të Qymyrit (DPQ). Deputetja Janina Ymeri kundërshtoi marrëveshjen, duke e vlerësuar çmimin prej 73 milionë eurosh si të papërfillshëm përballë kostove të importit të energjisë që qytetarët përballojnë për një periudhë tre-katërmujore.
Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, konfirmoi se marrëveshja për shitjen e qymyrit është lidhur drejtpërdrejt mes Korporatës Energjetike të Kosovës (KEK) dhe Elektranave të Maqedonisë së Veriut (ESM), pa ndërmjetësues. KEK sqaroi se çmimi prej 24.4 euro për ton nuk përfshin TVSH-në. Ky çmim reflekton një ndryshim të konsiderueshëm krahasuar me kontratat e mëparshme të realizuara përmes ndërmjetësuesve, ku çmimi ishte 8 euro për ton.
Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, sqaroi strukturën e çmimit të mëparshëm prej 8 euro për ton, duke specifikuar se ai përfshinte 3 euro tantiemë dhe 18 për qind TVSH. Njëkohësisht, autoritetet konfirmuan se kompania Elektranat e Maqedonisë së Veriut (ESM) mban përgjegjësinë e plotë për eskavimin dhe transportin e thëngjillit. Ky vendim garanton se prodhimi vendor i energjisë elektrike nga Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) nuk do të cenohet nga kjo marrëveshje furnizimi.
Deputeti i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Besnik Tahiri, kundërshtoi zyrtarisht kontratën për shitjen e qymyrit. Ai ngriti dyshime për shkelje ligjore dhe tejkalim të kompetencave nga ana e Qeverisë në këtë marrëveshje me EMV-në.
Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) sqaroi detajet teknike dhe financiare të kontratës 3-vjeçare. KEK specifikoi se çmimi prej 24.4 euro për ton mbetet fiks për gjithë kohëzgjatjen e marrëveshjes. Korporata sqaroi se energjia për furnizim universal ofrohet me 29.5 euro për megavat-orë. Sipas të dhënave të KEK-ut, termocentrali Kosova A shpenzon 1.5 ton qymyr për megavat-orë, ndërsa Kosova B shpenzon 1.3 ton. Institucioni vlerësoi si të pasaktë krahasimin mes vlerës së kësaj kontrate dhe importeve të energjisë, duke theksuar se KEK-u nuk ka mandat për vendimmarrje mbi importet për konsumatorët.