Vendet e Ballkanit Perëndimor po përballen me mungesa të theksuara në tregun e punës, të shkaktuara kryesisht nga ritmet e larta të emigracionit të të rinjve. Si pasojë, plotësimi i vendeve vakante me punonjës të huaj është kthyer në një çështje aktuale në gjithë rajonin.
Sipas të dhënave të anketës Security Meter 2025, të realizuar nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal, mesatarisht 57% e të anketuarve shprehen në favor të lejimit të shtetasve të huaj për të punuar në ekonomitë vendase kur ka vende të lira pune. Nga ana tjetër, 33% e pjesëmarrësve janë kundër kësaj qasjeje, ndërsa 10% nuk kanë një qëndrim të përcaktuar.
Mbështetja sipas shteteve
Mbështetja për punësimin e të huajve varion ndjeshëm ndërmjet vendeve të rajonit:
- Shqipëria: 77% e qytetarëve e mbështesin këtë nismë.
- Bosnjë dhe Hercegovina: 62% e qytetarëve janë në favor.
- Kosova: 61% e të anketuarve e përkrahin këtë politikë.
- Maqedonia e Veriut: 53% e qytetarëve mbështesin lejimin e punëtorëve të huaj.
- Serbia: 44% e të anketuarve janë në favor, ndërsa 36% kundër.
- Mali i Zi: 43% e mbështesin, ndërsa 46% shprehen kundër.
Mali i Zi mbetet i vetmi vend në rajon ku numri i kundërshtarëve e tejkalon atë të mbështetësve. Për sa i përket paqartësisë, Serbia regjistron përqindjen më të lartë të të pavendosurve ose atyre që nuk kanë dhënë përgjigje, me 21%. Në të kundërt, Shqipëria dhe Kosova shfaqen si vendet me shkallën më të ulët të të pavendosurve, përkatësisht 2% dhe 3%.
Dallimet në qëndrime lidhen kryesisht me kushtet specifike të tregut të punës, shkallën e emigrimit dhe perceptimin e qytetarëve mbi konkurrencën për vende pune. Në ekonomitë ku mungesa e fuqisë punëtore është më akute, angazhimi i shtetasve të huaj vlerësohet si një zgjidhje praktike për mbulimin e vendeve vakante.