Ministri i Shëndetësisë i Kosovës, Arben Vitia, tha se 53.4 për qind e rasteve të kancerit të gjirit të diagnostikuara në vend gjatë vitit 2025 u zbuluan në fazën e parë ose të dytë të sëmundjes. Të dhënat u paraqitën në konferencën ndërkombëtare “Karcinoma e Gjirit dhe Sfidat e Saj”, të mbajtur në kuadër të muajit rozë, ku u diskutuan parandalimi, diagnostikimi dhe trajtimi.
Vitia tha se institucionet shëndetësore synojnë të zgjerojnë shërbimet e skriningut dhe të përmirësojnë qasjen e grave në ekzaminime. Mamografia në institucionet publike ofrohet pa pagesë gjatë gjithë vitit. Sipas ministrit, Kosova ka planin e parë të veprimit për skriningun e kancerit të gjirit për periudhën 2026–2028.
Në Fushë Kosovë është vendosur një mamograf, ndërsa pritet të instalohen edhe tetë pajisje të reja digjitale në komunat ku kjo teknologji mungon. Po përdoret gjithashtu mamografi mobil për t’ua lehtësuar grave qasjen në kontrolle në pjesë të ndryshme të vendit. Vitia përmendi edhe nevojën për mbështetje psikologjike, informim dhe përkrahje gjatë trajtimit e rikuperimit.
Në Klinikën e Onkologjisë janë vendosur dy akseleratorë të rinj për radioterapi; njëri mundëson përdorimin e teknologjisë SBRT. Drejtori i klinikës, Ilir Kurtishi, tha se institucioni ka gjithsej tri pajisje për radioterapi dhe përdor teknika si radioterapia me intensitet të moduluar (IMRT) dhe stereotaksia. Ai foli për përparimet në radioterapi, mundësinë e përdorimit të barnave të reja dhe përshtatjen e trajtimit sipas karakteristikave të sëmundjes dhe gjendjes së pacientit.
Kurtishi tha se po përmirësohen infrastruktura dhe proceset e përgatitjes së barnave citostatike, ndërsa vijojnë procedurat për futjen e metodave automatike. Sipas tij, ndryshimet synojnë të rrisin sigurinë, saktësinë dhe efikasitetin në përgatitjen dhe administrimin e terapive. Ai shtoi se zhvillimi i mëtejshëm kërkon investime të vazhdueshme, edukim profesional dhe bashkëpunim me institucione ndërkombëtare.
Drejtori i Qendrës Klinike Universitare të Kosovës, Mentor Zejnullahu, theksoi rëndësinë e zbulimit të hershëm, trajtimit cilësor dhe bashkëpunimit mes profesionistëve shëndetësorë. Ai tha se përmirësimi i shërbimeve dhe forcimi i kapaciteteve profesionale mbeten synime të institucioneve shëndetësore. Sipas Albeut, Zejnullahu shtoi se synimi është që çdo paciente të marrë kujdesin e nevojshëm, duke ndërthurur profesionalizmin me trajtimin human.