Historiania franceze Nathalie Clayer, e specializuar në çështjet ballkanike dhe nacionalizmin shqiptar, ka publikuar librin “Një vështrim multifokal i Historisë së Shqipërisë”. Ky botim i revistës “Përpjekja” trajton zhvillimin e shtetit shqiptar në dekadat e para të shekullit të XX, duke u përqendruar në periudhën e viteve 1920-1930.
Libri analizon aspekte të ndryshme si shoqëria, ekonomia, arsimi, marrëdhëniet e pushtetit dhe praktikat administrative. Këto fusha u shënjuan nga transformime që pasqyronin fundin e epokës osmane. Sipas metodologjisë multifokale, studiuesja nxjerr në pah dinamikat e konsolidimit të shtetit të brishtë shqiptar, që bashkëjetuan me dobësimin e sovranitetit kombëtar.
Ndikimet ideologjike dhe konteksti rajonal
Në Shqipëri qarkulluan ideologji evropiane dhe mesdhetare të asaj kohe, si komunizmi, fashizmi, modelet kemaliste dhe naziste. Situata kulmoi në vitin 1939 me aneksimin e vendit nga Italia fashiste. Aktorë ndërkombëtarë, në nivel kombëtar dhe lokal, sfiduan ose anashkaluan sovranitetin e shtetit të njohur në vitet 1913-1914.
Autorja thekson se Shqipëria e viteve 1920 nuk dallonte shumë nga rajone të Evropës Perëndimore si Italia Jugore, pjesë të Spanjës, Portugalisë dhe Francës, në aspektin ekonomik e social. Periudha karakterizohet nga një shoqëri rurale, varfëri e përhapur dhe pasoja e luftërave e pushtimeve të dekadës paraardhëse.
Faktorët historikë
Ndër elementët formues të shtetit kombëtar shqiptar dallohen dinamikat diakronike nga fundi i epokës osmane. Intervista e Ben Andonit me Nathalie Clayer është publikuar në gazetat Gazeta Tema, Java News, Gazeta Shqiptare dhe Panorama midis datave 16-18 janar 2026.