Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi të martën se administrata e tij po zhvillon bisedime diplomatike me Iranin për të siguruar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Gjatë një interviste për emisionin “Night” të Fox News, Trump u shpreh se “diskutimet janë shumë të mira”, por shtoi se nëse Teherani tërhiqet nga negociatat, Shtetet e Bashkuara do të ndërmarrin përgjigje ushtarake të ashpra.
Zhvillimet diplomatike dhe propozimet
Ndonëse zyrtarët amerikanë raportojnë për përparime të dukshme, Irani ka mohuar mbajtjen e kontakteve të drejtpërdrejta me Uashingtonin. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei, konfirmoi se po zhvillohen bisedime pozitive me Omanin për krijimin e korsive të sigurta detare. Nga ana tjetër, media shtetërore iraniane ka theksuar se çdo marrëveshje do të vonohet për sa kohë Shtetet e Bashkuara vazhdojnë kërcënimet.
Sipas raportimeve, autoritetet iraniane kanë propozuar një itinerar qarkor për anijet tregtare, ku hyrja do të bëhej përmes ujërave iraniane dhe kthimi përmes ujërave të Omanit. Megjithatë, ekspertët e mbrojtjes në SHBA shprehin rezerva mbi këtë propozim për shkak të pranisë së minave detare dhe mundësisë së vendosjes së tarifave nga ana e Teheranit. Ndërmjetës nga Katari dhe Pakistani po punojnë për të ndihmuar në arritjen e një dokumenti konsensual.
Ndikimi në tregje dhe situata rajonale
Lajmi për negociatat ka ndikuar drejtpërdrejt në tregjet financiare. Çmimi i naftës Brent dhe i naftës së ndërmjetme të West Texas ranë me mbi 5%, duke prekur nivelet më të ulëta që nga data 13 korrik. Ndërkohë, Izraeli ka shprehur skepticizëm ndaj këtyre përpjekjeve diplomatike, duke vënë në dyshim qëndrueshmërinë e qasjes së Uashingtonit.
Konflikti pesëmujor ka shkaktuar pasoja të rënda. Organizata Ndërkombëtare Detare ka raportuar të paktën 17 vdekje të detarëve nga 64 incidente në zonën e ngushticës që nga fillimi i luftës më 28 shkurt. Qeveria iraniane ka raportuar mbi 3,400 viktima që nga rifillimi i armiqësive në fund të muajit qershor.
Përditësime
Presidenti Donald Trump deklaroi se marrëveshja për Ngushticën e Hormuzit mund të arrihet brenda 'nesër ose pasnesër', ndërsa Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, iu bashkua zyrtarisht negociatave për të mbikëqyrur aspektet ekonomike. Irani kërkon heqjen e bllokadës detare amerikane si kusht për vazhdimin e bisedimeve. Ndërkohë, autoritetet në Teheran sqaruan se bisedimet me Omanin nuk parashikojnë hapjen e menjëhershme të ngushticës, duke shtuar se një memorandum i qershorit ka dështuar për shkak të mosmarrëveshjeve mbi garancitë e sigurisë.
Presidenti Donald Trump ka vendosur ditën e enjte si afatin përfundimtar për arritjen e një marrëveshjeje mbi Ngushticën e Hormuzit. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, po mbikëqyr nga afër përparimin e negociatave, ndërsa zëdhënësi i Katarit, Majid al-Ansari, konfirmoi angazhimin e vazhdueshëm të Dohas si ndërmjetës në këtë proces diplomatik.
Presidenti Donald Trump ka afruar afatin e marrëveshjes në ditën e mërkurë, duke ngushtuar ndjeshëm hapësirën për negociata. Paralelisht, Irani dhe Omani kanë raportuar përparim diplomatik për zgjidhjen e ngërçit në Ngushticën e Hormuzit.
Presidenti Donald Trump mohoi sot raportimet mbi mangësitë në rezervat e raketave të Pentagonit, duke deklaruar se SHBA po zgjeron kapacitetet prodhuese të mbrojtjes në nivele historike. Ai paralajmëroi ndjekje penale për këdo që përfshihet në rrjedhjen e informacionit konfidencial lidhur me armatimet kombëtare.
Ministri i Jashtëm turk, Hakan Fidan, ka konfirmuar mundësinë e një marrëveshjeje të përkohshme 60-ditore për Ngushticën e Hormuzit, e cila do t'i siguronte Iranit kontrollin mbi trafikun hyrës. Ky zhvillim shënon një ndryshim të ekuilibrit rajonal, ndërkohë që diplomacia turke raporton përparim në negociatat bërthamore. Paralelisht, Irani ka paralajmëruar shtetet e Gjirit se çdo sulm amerikan do të pasohet nga hakmarrje ndaj infrastrukturës energjetike rajonale.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, po zhvillon një ofensivë diplomatike rajonale për të parandaluar përshkallëzimin ushtarak. Në takime me homologët nga Arabia Saudite, Turqia, Katari dhe shefin e ushtrisë së Pakistanit, Teherani theksoi se kërcënimet ndaj infrastrukturës energjetike të Gjirit janë një manovër diplomatike, si kundërpërgjigje ndaj deklaratave të Donald Trump më 28 korrik. Paralelisht, Princi i kurorës saudit, Mohammed bin Salman, ka zhvilluar bisedime me Trump, duke kërkuar shtyrjen e veprimeve ushtarake dhe rifillimin e dialogut.
Administrata e Donald Trump po vlerëson rreziqet strategjike të një ndërhyrjeje ushtarake në Ngushticën e Hormuzit. Burime të brendshme bëjnë të ditur se përdorimi i trupave tokësore mbetet opsioni ekstrem në tryezën e Shtëpisë së Bardhë, ndërsa Pentagoni po shqyrton skenarë për minimizimin e humbjeve në rast dështimi të diplomacisë. Analistët paralajmërojnë se përshkallëzimi i konfliktit do të sillte kosto të konsiderueshme gjeopolitike për SHBA-në.
Një analizë e Reuters identifikon tri rrugë strategjike për administratën Trump lidhur me Ngushticën e Hormuzit: diplomaci, përshkallëzim ushtarak ose ruajtje të status-quo-së. Ish-negociatori Aaron David Miller thekson se Shtëpia e Bardhë ka opsione të kufizuara që mund të çojnë drejt një kompromisi të detyruar. Presioni mbi administratën është shtuar për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit në SHBA dhe rënies së mbështetjes në sondazhe përpara zgjedhjeve afatmesme të nëntorit.