Shqipëria është në rrugë të mirë për t'u anëtarësuar në Bashkimin Europian me 27 shtete anëtare, me anëtarësimin e mundshëm deri në vitin 2030. Vendi është lavdëruar gjerësisht nga BE-ja dhe të tjerë për shpejtësinë dhe efikasitetin në mbylljen e kapitujve negociues, si dhe për progresin në zbatimin e reformave të kërkuara.
Shqipëria konsiderohet nxënësja e parë mes vendeve të Ballkanit për anëtarësim në BE.
Megjithatë, vendi ka një nga normat më të larta të paraburgimit në Europë. Në nëntor 2025, popullsia e burgjeve ishte 4.578 persona, me 58% në paraburgim. Norma prej 94,6 të paraburgosurish për 100.000 banorë është 4-5 herë më e lartë se mesatarja e BE-së. Kjo kontribuon në mbipopullimin e qendrave të ndalimit dhe nënvizon nevojën për të zvogëluar përdorimin e kësaj mase.
Disa argumentojnë se përdorimi i vazhdueshëm i paraburgimit vë në dyshim kredencialet e Shqipërisë për anëtarësim në BE. Një rast i veçantë i theksuar është ai i kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliajt.
Rasti i Erion Veliajt ka tërhequr pak vëmendje mediatike jashtë vendit deri tani, por po diskutrohet në Bruksel. Eurodeputeti lituanez Petras Austrevicius, raportues i Parlamentit Europian për zgjerimin dhe anëtar i një byroje me ndikim, deklaroi se ky rast dëshmon nevojën për progres të mëtejshëm në sistemin gjyqësor. Ai tha: «Rasti i Erion Veliajt dëshmon se Shqipëria ende duhet të bëjë progres të madh drejt një sistemi gjyqësor që funksionon efektivisht me paanshmëri dhe mbrojtje ligjore që funksionon mirë. Ndërsa Veliajt iu dha kohët e fundit qasje në...».