Platforma analitike dhe mediatike Europrospects ka publikuar më 17 mars 2026 një shkrim ku diskuton sfidat e reformës në drejtësi në kontekstin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian.
Reforma në drejtësi është një kërkesë qendrore për anëtarësimin në BE, e shoqëruar me luftën kundër korrupsionit dhe forcimin e shtetit të së drejtës. Qeveritë në Evropën Lindore dhe Ballkanin Perëndimor kanë institucionalizuar mekanizma të rinj antikorrupsion, si gjykata dhe prokurori të specializuara. Këto masa kanë ndihmuar në çmontimin e rrjeteve të patronazhit, ryshfetit dhe pandëshkueshmërisë.
Megjithatë, ritmi i shpejtë i reformave ka ngritur shqetësime për keqpërdorimin e normave ligjore. Institucionet antikorrupsion mund të minojnë standardet e BE-së nëse nuk kontrollohen mjaftueshëm. Kjo krijon një paradoks: reformat përshpejtojnë integrimin, por mund ta rrezikojnë atë.
Si shembull specifik, shkrimi përmend Erion Veliaj, kryetar i Bashkisë së Tiranës, i cili ndodhet në paraburgim pa gjyq formal prej më shumë se një viti. Veprimet e Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) kanë vënë në pikëpyetje presumimin e pafajësisë. Rasti është bërë simbol i shqetësimeve më të gjera për garancitë procedurale të pamjaftueshme në organet antikorrupsion.
Paraburgimi është mjet legjitim kur ekziston rrezik arratisjeje ose shkatërrimi provash, por mund të përdoret për të riformësuar konkurrencën politike. Aplikimi i Shqipërisë në BE paraqet një provë për Brukselin në mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe procesit ligjor.