Në Prishtinë, në sallën e kuqe të Pallatit të Rinisë, u mbajt akademia përkujtimore me rastin e Ditës së Veteranëve të Betejës së Kosharës dhe 27-vjetorit të rënies së heroit Sali Çekaj më 19 prill 1999. Të pranishëm ishin figura politike, familjarë, veteranë dhe qytetarë. Pas himnit kombëtar dhe një minute heshtjeje, folësit vlerësuan rolin e Çekajt në luftën për liri.
Lumir Abdixhiku, kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, e cilësoi Sali Çekaj si intelektual, politikan dhe ushtarak të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Ai theksoi se Çekaj, veprimtar i hershëm politik në krah të Ibrahim Rugovës, u kthye nga mërgimi për t'u bashkuar luftës në Koshare. Në 1991, Çekaj organizoi përgatitjen ushtarake të grupeve të para guerile në Shqipëri, ku ishin Adem Jashari, Zahir Pajaziti e Ilaz Kodra.
Albulena Haxhiu, ushtruese e detyrës së presidentes dhe kryetare e Kuvendit, tha se Çekaj, i lindur në Broliq dhe jurist, zgjodhi rrugën e sakrificës kundër regjimit serb. Ajo përmendi angazhimin e tij të hershëm në organizim dhe financim, që kulmoi me thyerjen e kufirit në Koshare. Haxhiu nënvizoi besimin e tij se kufijtë ndarës nuk janë të përjetshëm.
Hysen Çekaj, djali i heroit dhe deputet në Kuvendin e Kosovës, rrëfeu takimin e fundit me babanë në Vitin e Ri 1998-1999. Ai shpjegoi se politika e tij erdhi nga kujtimi për Çekaj dhe se e emërtoi djalin Sali për të mbajtur amanetin. Hysen Çekaj u bëri thirrje të pranishmëve të punojnë për Kosovën, si gëzim dhe dhimbje e familjeve të dëshmorëve.
Donika Gërvalla, zëvendëskryeministre dhe ministre e Drejtësisë, e vlerësoi Çekaj si luftëtar vendosur dhe organizator në çdo etapë të luftës.
Përditësime
Gërvalla zbuloi role specifike të Sali Çekajt:
- Gjyqtar dhe shef ekzekutiv i Komunës së Deçanit.
- Aplikoi Kushtetutën e 1990-s.
- Pjesë e grupeve të para stërvitore në Shqipëri.
Hyseni rrëfen një anekdotë të re dhe jep shpjegim të hollësishëm pse u kthye në politikë:
- Nëna pa lotët e babait kur vendosi çantat e shkollës dhe u nis drejt Kosovës.
Akademia përkujtimore për Sali Çekaj u mbajt në kuadër të aktiviteteve "Ditët e Shqipes" 2026.
- Albulena Haxhiu deklaroi: "Sali Çekaj jetoi dhe ra për t’i bashkuar ata që i ndanë me dhunë."
- Hysen Çekaj shtoi: "sepse Kosova është kujtimi im për babain tim dhe unë nuk kam diçka më të çmuar në jetë."
- Donika Gërvalla sqaroi për çfarë fliste Sali Çekaj në kohë lufte.