Projektbuxheti i Shqipërisë për vitin 2027 parashikon rritje të të ardhurave dhe shpenzimeve publike, me mbështetje më të madhe te taksat mbi konsumin dhe investimet kapitale. Shpenzimet publike pritet të arrijnë në 976.1 miliardë lekë, pas një rritjeje prej 69.3 miliardë lekësh krahasuar me vitin 2026. Të ardhurat tatimore shtesë parashikohen në rreth 55.4 miliardë lekë.
Nga kjo shtesë, 34.3 miliardë lekë, ose 62%, pritet të mblidhen përmes TVSH-së dhe akcizave. Sipas treguesve të projektbuxhetit, këto taksa do të përbëjnë rreth 42 lekë për çdo 100 lekë të ardhura tatimore në vitin 2027, kundrejt 40 lekëve në vitin 2026. Shekulli dhe NOA japin përkatësisht shifrat më të sakta prej 41.7% dhe 40.3%. Pesha e tatimit mbi fitimin e bizneseve parashikohet të bjerë nga 7.6% në 7.3% të të ardhurave tatimore, ndërsa kontributi i tij në shtesën e të ardhurave vlerësohet në 2.4%.
Shpenzimet dhe investimet
Investimet kapitale rriten me 14.4%, në 201.5 miliardë lekë, ose 20.6% të buxhetit. NOA raporton se fondet kryesore orientohen drejt infrastrukturës rrugore, hekurudhore e portuale dhe mbrojtjes; Ministria e Infrastrukturës dhe Ministria e Mbrojtjes do të administrojnë përkatësisht 75 miliardë dhe 76 miliardë lekë.
Financimi i arsimit rritet me 4%, ndërsa fondi i sigurimeve shëndetësore me 1.5%. Të dyja rritjet janë më të ulëta se inflacioni i parashikuar prej 3%. Sipas NOA-s, arsimi bazë dhe parashkollor rritet me 1.6%, ndërsa buxheti i arsimit mbetet në 2.3% të PBB-së. I njëjti burim raporton se bujqësia përfiton më pak se 0.6% të PBB-së nga buxheti i shtetit.
Sipas Bankës Botërore, të dhënat për periudhën 2015–2024 tregojnë se arsimi, shëndetësia dhe mbrojtja sociale përthithën së bashku pak më shumë se gjysmën e shpenzimeve publike në Shqipëri, kundrejt 56% në Ballkanin Perëndimor dhe 71% në Bashkimin Evropian.
Pagat, pensionet dhe deficiti
Projektbuxheti nuk parashikon rritje të përgjithshme pagash për administratën publike. Fondi i pagave pritet të rritet me 1.7%, krahasuar me 12.8% në vitin 2026. Për pensionet parashikohet një shtesë prej 12.3 miliardë lekësh: 81% do të shpërndahet si bonuse të përkohshme, ndërsa 19% do të shkojë për rritjen e përhershme të pensionit bazë. NOA e vlerëson përfitimin mesatar të parashikuar në 1,529 lekë në muaj për person.
Deficiti buxhetor për vitin 2027 programohet në 68.2 miliardë lekë. Në nëntëmujorin e vitit 2026, buxheti regjistroi suficit prej 70.3 miliardë lekësh. NOA ia lidh këtë kryesisht mosrealizimit të investimeve kapitale, të realizuara në masën 75.2%.
Eksperti i ekonomisë Pano Soko vlerëson se struktura fiskale rëndon mbi konsumin dhe punën, ndërsa nuk trajton mjaftueshëm taksimin e pasurisë dhe evazionin fiskal. Ai thotë gjithashtu se investimet publike përqendrohen te infrastruktura rrugore, ndërsa arsimi, shëndetësia dhe bujqësia mbeten të financuara pamjaftueshëm.