Prokuroria Themelore në Prizren ka ndaluar 109 persona nën dyshimin për veprat penale të falsifikimit të rezultateve zgjedhore, dhënies dhe marrjes së ryshfetit si dhe kanosjes. Aksioni lidhet me manipulimet në zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit në komunën e Prizrenit. Kryeprokurori Petrit Kryeziu e bëri të ditur këtë gjatë një konference për media më 23 janar.
Kryeprokurori Petrit Kryeziu shpjegoi se manipulimet kanë ndodhur kryesisht në Qendrën Komunale të Numërimit, brenda subjekteve politike. Në komunën e Prizrenit janë shtuar 40.497 vota dhe janë hequr 27.520 vota, çka jep një diferencë totale prej 68.017 votash të manipuluara. Ai theksoi se një manipulim i tillë ka qenë i pamundur pa kompromisin e komisionerëve të deleguar nga katër partitë më të mëdha politike në Kosovë.
Shifrat e manipulimeve
- Për një kandidat janë falsifikuar deri në mbi 6.000 vota.
- Në një vendvotim të vetëm numri i votave të manipuluar ka arritur 2.444.
- Në rajonin e Prizrenit vetëm një vendvotim ka dalë pa keqpërdorime.
Petrit Kryeziu nënvizoi se secili që ka ndërhyrë në vullnetin e qytetarëve do të përballet me forcën e ligjit. Mes të ndaluarve ka komisionerë, zyrtarë partiakë dhe familjarë të kandidatëve për deputetë, si djali i deputetit Nait Hasani dhe një komisioner i Nova Demokratska Stranka.
Sa i përket kandidatëve për deputetë, kryeprokurori sqaroi se deri tani nuk ka prova që i involvojnë drejtpërdrejt, por ata do të dëgjohen në prokurori, të paktën në cilësinë e të dëmtuarve. Prokuroria vepron sipas provave dhe premtoi pa kompromis ndaj kujtdo që implikohet.
Procesi i rinumërimit të votave vazhdon në të gjithë Kosovën, me 19 komuna të përmbyllura plotësisht. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve synon përfundimin sa më shpejt për shpalljen e rezultateve përfundimtare.
Përditësime
Prokuroria e Shtetit koordinoi hetimin me koordinatoren Laura Pula.
Faton Alija, drejtor i Policisë së Kosovës për rajonin e Prizrenit, e cilësoi operacionin si një nga më të mëdhenjtë në rajon.
Prokurori Kryeziu tha se ka pasur "manipulime brenda llojit" në ditët pas 28 dhjetorit, larg syve të drejtësisë.
Rinumërimi zbuloi manipulimin e rreth 80 mijë votave preferenciale në të gjithë Kosovën (47.619 heqje, 32.018 shtesa). Manipulimet u shpërndanë te partitë si vijon:
- ~40 mijë te PDK
- 15 mijë te LVV
- 11 mijë te LDK
- 4 mijë te AAK
Mbi 80% erdhën nga Prizreni, më pas Malisheva dhe Podujeva. Eugen Cakolli theksoi numrin total të votave dhe cenueshmërinë e sistemit.
Reuters e quajti skandalin "turp i madh" për Kosovën në kontekst të anëtarësimit në BE.
- Bedri Hamza (PDK) i cilësoi mospërputhjet "thellësisht shqetësuese".
- Manipulimet brenda listave të të njëjtës parti nuk ndryshojnë fitoren e Kurtit/LVV.
- KQZ nisi hetimet dy javë më parë pas verifikimeve nga videot.
- Prokuroria në Prizren ndaloi 109 persona për falsifikim votash, duke përfshirë 4 prokurorë të Krimeve të Rënda dhe rreth 200 policë.
Prokuroria në Prizren pret arrestime të ngjashme në qytete të tjera, sipas Reuters (BURIM 3).
Zhvillime të tjera:
- Disa komisionerë bashkëpunojnë me autoritetet, duke dhënë dëshmi për rryshfete dhe presion (BURIM 4).
- Të arrestuarit janë në ndalim për 48 orë (BURIM 4).
- Raportime të reja nga ABC News, mediat gjermane, Le Monde dhe ANSA (BURIM 5).
ABC News raporton se arrestimet rrisin shqetësimet për zvarritjen e krizës politike njëvjeçare në Kosovë.
Reagime ndërkombëtare të tjera:
- Mediat gjermane e quajnë hetimin një test serioz për integritetin e procesit zgjedhor dhe sundimin e ligjit.
- Le Monde: Rreth 100 arrestime për falsifikim të rezultateve zgjedhore.
- ANSA: Mbi 100 komisionerë të arrestuar për falsifikim; hetimet vazhdojnë.
- Prokuroria në Prizren intervistoi 121 komisionerë si të dyshuar për manipulim të mbi 68 mijë votash.
- Ish-kryeprokurori Sylë Hoxha vlerësoi aksionin si të mirëpërgatitur dhe shprehu besim në provat për blerje votash.
- Hoxha akuzoi KQZ-në për përgjegjësi në licencimin e komisionerëve, përfshirë familjarë të kandidatësh.
Prokuroria Themelore në Prizren angazhoi 4 prokurorë dhe 200 zyrtarë policorë në aksionin e Prizrenit, sipas komunikimit zyrtar.
Aksioni, i zhvilluar në bashkëpunim me Drejtoria për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit në Prizren dhe Drejtoria Rajonale e Policisë në Prizren, synon veprimet penale sipas neneve 216 (falsifikimi i rezultateve), 181 (kanosja) dhe 212 (dhënia/marrja e ryshfetit lidhur me votimin) të KPRK-së.
Hetimi nisi pas informacioneve publike nga rinumërimi në QKN Prizren, në kuadër të Kapitullit XVIII të KPRK-së kundër shkeljeve të të drejtave të votimit.
Kryeministri Albin Kurti dënoi falsifikimin masiv të votave si manipulim 'klandestin' brenda subjekteve politike.
Ai kërkoi hetime të plota nga institucionet dhe dënimin e manipuluesve pa amnisti.
Kurti theksoi rolin e LVV-së si gardiane e vullnetit të votuesve dhe Kosovën si shembull demokracie.
KQZ raportoi rinumërimin e 1,423 nga 2,557 vendvotimeve, mbi 55%.
Zhvillimet kryesore:
- KQZ zbuloi rreth 57 mijë vota të keqregjistruara në një të katërtën e vendvotimeve.
- Më 13 janar, KQZ vendosi rinumërim 100% në 10 komuna dhe 10% në 28 komuna, me shtesa më 19 janar.
- Prokuroria Themelore në Gjakovë autorizoi Policinë për hetime dyshimesh.
Prokuroria e Prizrenit kërkon paraburgim për 6 të ndaluar, nisje hetimesh për 25 të tjerë dhe lirimin e 78 të arrestuarve në rastin e falsifikimit të votave.
Seanca gjyqësore për 109 të arrestuarve fillon sot, 24 janar, në orën 14:00, e ndarë në katër grupe për shkak të numrit të lartë.
Hetimet për manipulim votash u zgjeruan në Ferizaj dhe Malishevë, krahas Prizrenit.
Prokurorët në Ferizaj dhe Gjakovë autorizuan Policinë për hetime në ditët e fundit.
Prokuroria në Prizren ka kërkuar paraburgim për 23 të arrestuar (22 komisionerë dhe 1 vëzhgues).
Shpërndarja partiake: 7 PDK, 5 VV, 4 LDK, 4 AAK, 1 BD, 1 KDTP.
Akuzat specifike:
- 21 për falsifikim votash;
- 1 për falsifikim dhe marrje ryshfeti;
- 1 vëzhgues për kanosje dhe dhënie ryshfeti.
Seancat gjyqësore u zhvilluan në 4 grupe, ku të arrestuarit shfaqën sjellje të qetë.
Juristi Blerim Burjani e vlerësoi si të rëndë dëmin në procesin zgjedhor dhe ndikimin në kandidatët për deputetë.
Ai kërkoi bashkëpunim nga kandidatët me prokurorinë dhe hetim të plotë për përfshirjen e tyre në blerje dhe vjedhje votash.
Burjani theksoi se dënimet duhet të jenë të merituara për të parandaluar përsëritjen e abuzimeve.