Qeveria shqiptare ka prezantuar një projektligj të ri që synon ndryshimin e sistemit të taksimit të pasurive të paluajtshme. Sipas nismës së Ministrisë së Financave, modeli aktual, i cili bazohet kryesisht në sipërfaqe dhe çmime reference, do të zëvendësohet me një sistem të mbështetur në vlerën reale të tregut të pronave, duke përfshirë si ndërtesat, ashtu edhe tokën.
Ndryshimet në taksim dhe objektivat
Sipas dokumentit për konsultim, norma tatimore për ndërtesat e banimit do të lëvizë në intervalin 0,1% - 0,2% të vlerës së pronës, ndërsa për tokën dhe kategoritë e tjera normat variojnë deri në 0,25%. Ministria e Financave vlerëson se pas zbatimit të plotë, të ardhurat nga kjo taksë mund të arrijnë në 0,7% - 1% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), krahasuar me nivelin aktual prej rreth 0,28%.
Projektligji synon vendosjen e drejtësisë fiskale, ku prona me vlerë më të lartë apo në pozicione më të kërkuara do të ketë një barrë tatimore proporcionale. Nisma parashikon:
• Krijimin e një Kadastre Fiskale për regjistrimin dhe vlerësimin e pasurive.
• Zbatim gradual: duke filluar nga viti 2029 për ndërtesat dhe 2031 për tokën.
• Mekanizma mbrojtës dhe lehtësi tatimore për banesën e parë dhe familjet me të ardhura të ulëta.
Administrimi dhe autonomia vendore
Sistemi i ri parashikon që bashkitë të kenë autonomi në vendosjen e normave konkrete brenda fashave të përcaktuara me ligj. Një strukturë qendrore do të mbështesë autoritetet vendore në mbledhjen e taksës dhe standardizimin e procedurave. Qeveria vlerëson se ky reformim do të ndihmojë në frenimin e spekulimeve me çmimet e pronave dhe në rritjen e besueshmërisë së sistemit tatimor.