Reforma e propozuar për taksimin e pasurive të paluajtshme synon kalimin nga sistemi aktual i pjesshëm drejt një modeli të bazuar në vlerën e përafërt të tregut të pronës. Sipas Agron Haxhimalit, Drejtor Ekzekutiv i Institutit për Bashkitë e Shqipërisë, ndryshimi i bazës dhe i shkallës së taksimit pritet të sjellë rritje të detyrimeve për pronarët, ndonëse ndikimi do të jetë i diferencuar.
Përjashtimet dhe lehtësimet fiskale
Propozimet përfshijnë mekanizma mbrojtës për shtresat vulnerabël:
• Banesa e parë do të përfitojë zbritje deri në 50% të vlerës, konform pragjeve që do të përcaktohen nga bashkitë.
• Përjashtime janë parashikuar për familjet në skemën e ndihmës ekonomike dhe për kategori specifike të pensionistëve.
Në të kundërt, pronat në zona me vlera të larta, banesat e dyta, truallin dhe pronat tregtare pritet të kenë një rritje të ndjeshme të detyrimit. Shkalla e taksimit e propozuar për banesat është 0.1–0.2%, ndërsa për ndërtesat ekonomike parashikohet mes 0.15–0.25%.
Sfidat e zbatimit
Aktualisht, të ardhurat nga taksa mbi pasuritë e paluajtshme në Shqipëri përbëjnë vetëm 0.27% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), shifër kjo ndër më të ulëtat në rajon dhe në Bashkimin Evropian. Haxhimali thekson se sfida kryesore mbeten kapacitetet administrative të bashkive, regjistrat e paplotë të pronave dhe nevoja për hartimin e hartave të vlerës. Për shkak të këtyre proceseve, llogaritja e saktë për çdo familje nuk mund të përcaktohet deri në miratimin e metodologjive dhe vendimeve konkrete nga këshillat bashkiakë.
Përditësime
Drejtoria e Përgjithshme e Taksës së Pasurisë ka konfirmuar zgjerimin e bazës tatimore, e cila tashmë përfshin livadhet, kullotat dhe parcelat pyjore. Aktualisht, institucioni po finalizon formulën e llogaritjes dhe ka vendosur rregulla të qarta për njoftimin, ankimimin dhe rimbursimin e detyrimeve për këto kategori.