Raporti i vitit 2026 i Departamentit Amerikan të Shtetit (DASH) vlerëson se Qeveria e Kosovës nuk i përmbush plotësisht standardet minimale për eliminimin e trafikimit me qenie njerëzore, ndonëse ka bërë përparim në disa fusha. Kosova mbeti në Nivelin 2. Raporti përmend dënimin e një numri më të madh trafikantësh dhe rritjen e financimit për shërbimet ndaj viktimave e veprimtaritë parandaluese. Vlerësimi i zbatimit të Planit Kombëtar të Veprimit për vitet 2024–2025 tregoi se ishin përmbushur pothuajse gjysma e objektivave.
Mangësitë në hetim dhe mbrojtje
Ndër mangësitë e evidentuara janë rënia e numrit të të dyshuarve për trafikim ndaj të cilëve u ngritën aktakuza dhe fakti se shumica e dënimeve me burgim ishin nën minimumin e paraparë me ligj. Raporti thotë gjithashtu se autoritetet nuk i hetuan të gjitha rastet e fëmijëve të detyruar të lypin si vepra të mundshme trafikimi. Procedurat e pamjaftueshme për identifikimin e viktimave të lypjes së detyruar, veçanërisht të fëmijëve, penguan parandalimin e ndëshkimit të tyre për veprime të paligjshme të kryera si pasojë e drejtpërdrejtë e trafikimit.
Raporti vëren edhe mungesë të ndihmës afatgjatë dhe të programeve të riintegrimit, sidomos për fëmijët dhe personat që kanë nevojë për mbështetje psikosociale.
Viktimat dhe shërbimet mbështetëse
Gjatë periudhës së raportimit, institucionet identifikuan 13 viktima, krahasuar me 14 në vitin 2024. Të gjitha ishin shfrytëzuar seksualisht; dy ishin gra dhe 11 vajza. Asnjëra nuk ishte shtetase e huaj. Kosova kishte procedura standarde veprimi dhe Mekanizëm Kombëtar të Referimit. Sipas raportit, procedurat parashikonin bashkëpunimin e hetuesve të njësisë përkatëse, avokatëve të viktimave dhe, në rastet me fëmijë, punonjësve socialë. Organizatat joqeveritare thanë se procesi i referimit funksiononte mirë, ndërsa vëzhguesit vunë në dukje mungesë udhëzimesh dhe përpjekjesh proaktive për identifikimin e fëmijëve të detyruar të lypin.
Qeveria ofroi strehim, kujdes shëndetësor, këshillim, shërbime ligjore dhe ndihmë për riatdhesim. Ndihmë morën 18 viktima. Për personat me rrezik të lartë funksiononte një objekt i përkohshëm i specializuar sigurie. Për viktimat me rrezik të ulët dhe të mesëm, qeveria licencoi dhe financoi dy strehimore të drejtuara nga organizata joqeveritare.
Gjykatat nuk caktuan dëmshpërblime për viktimat në vendimet penale. Megjithatë, Zyra për Ndihmë dhe Avokim të Viktimave paraqiti kërkesa pranë Fondit Shtetëror në dy raste, dhe viktimat përfituan nga 2 000 euro secila.