Riho Terras, raportues për Kosovën në Parlamentin Evropian, ka përpiluar draft-raportin vjetor për Kosovën, që mbulon zhvillimet politike, sundimin e ligjit, ekonominë, korrupsionin, dialogun me Serbinë dhe procesin e integrimit evropian për vitin 2025. Raporti u publikua më 6 mars 2026.
Sipas draftit, viti 2025 konsiderohet vit i humbur për Kosovën për shkak të paralizës politike pas zgjedhjeve të 9 shkurtit 2025. Pas këtyre zgjedhjeve, nuk u arrit të funksionalizohej as Kuvendi e as Qeveria. Terras shpreh keqardhje për dështimin e Kuvendit për të zgjedhur një president të ri brenda afatit kushtetues, çka shtyu vendin drejt zgjedhjeve të reja.
Zgjedhjet e treta të vitit 2025 – dy parlamentare dhe një lokale – u zhvilluan në mënyrë paqësore, konkurruese dhe gjithëpërfshirëse. Megjithatë, procesi politik u ndërpre rëndë, duke shkaktuar ngecje në reforma politike dhe ekonomike. Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor nuk u zbato siç pritej.
Raporti vlerëson përparime në reforma zgjedhore, qëndrueshmëri ekonomike dhe mbrojtjen e të drejtave themelore. Sfidat kryesore mbeten në reformën për drejtësi, lirinë e mediave, efikasitetin e administratës publike dhe digjitalizimin e shërbimeve publike.
Sa i përket dialogut Kosovë–Serbi, Terras vë në dukje se ai ishte pothuajse i pezulluar gjatë vitit 2025, duke mos dhënë rezultatet e pritura. Kërkohet që të bëhet gjithçka për vazhdueshmërinë e tij.
Progresi në luftën kundër korrupsionit dhe zbatimin e strategjisë së sundimit të ligjit vlerësohet si i kufizuar. Terras shpreh shqetësim për përpjekjet për të politizuar institucionet e pavarura, si Komisioni Qendror i Zgjedhjeve dhe Komisioni i Pavarur i Medias, si dhe për anëtarësinë jo të plotë të Këshillit Gjyqësor të Kosovës dhe Këshillit Prokurorial.
Autoritetet e Kosovës thirren të intensifikojnë reformën për sundimin e ligjit, liritë themelore dhe reformat e lidhura me Bashkimin Evropian, për të avancuar në rrugën e integrimit evropian.
Përditësime
Riho Terras shpjegon se dialogu u pezullua për mungesë qeverie me mandat dhe autoritet në Kosovë, si dhe negociata pa perspektivë.
Ai kërkon nga Komisioni Evropian, Parlamenti Evropian dhe shtetet anëtare të sigurojnë vazhdimin e dialogut me energji të re.
Zhvillime të tjera:
- Zgjatja e mandatit të Përfaqësuesit Special Peter Sörensen deri në shkurt 2028 e mirëpritur.
- Zgjerimi i BE-së si një histori suksesi kryesore.
Masat e BE-së nga 2023 kanë ndikim negativ në progresin e Kosovës dhe rrezikojnë zbehjen e mbështetjes publike për BE-në, sipas Koha.net. Draft-raporti i Riho Terras shqyrtohet në Komitetin AFET më 16-17 mars 2026.
Nga Telegrafi:
- Mirëpret formimin e Kuvendit dhe Qeverisë së re më 12 shkurt 2026, pas zgjedhjeve të dhjetorit 2025.
- Mirëpret ratifikimin e marrëveshjeve në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje.
- Mbështet aplikimin e Kosovës për anëtarësim në BE (dhjetor 2022) dhe thirrje për njohje nga pesë shtetet anëtare.
- Mbështet aplikimin në Këshillin e Evropës dhe Partneritetin për Paqen në NATO.
- Thërret për heqjen menjëhershme të masave të mbetura me ndikim negativ në Kosovë.
Riho Terras, në draft-raport:
- Njofton shpërndarjen e Kuvendit të Kosovës me dekret presidencial më 6 mars 2026 (BURIM 2).
- Mirëpret formimin e Kuvendit dhe Qeverisë më 12 shkurt 2026.
- Shpreh keqardhje për "vitin e humbur" të 2025-ës.
- Mandati i presidentes Vjosa Osmani mbaron më 4 prill 2025.
- Radio Evropa e Lirë ka parë draft-raportin, i cili do të diskutohet dhe votohet në Parlamentin Evropian.
Riho Terras në draft-raport kërkon zbatim të Marrëveshjes së Brukselit (shkurt 2023) dhe të asaj në Ohër (mars 2023), krijimin e Asociacionit të Komunave Serbe dhe heqjen e kundërshtimit nga Serbia.
Propozon heqje graduale të masave ndëshkuese ndaj Kosovës (nisur maj 2025), si dhe heqje menjëhershme të mbetjeve të tyre, pasi nuk justifikohen më.