Rivaliteti SHBA-BE dhe ndikimi i tij mbi Ballkanin Perëndimor

Konsensusi perëndimor mbi të ardhmen e vendeve të Ballkanit Perëndimor po shpërbëhet, ndërsa SHBA-ja dhe BE-ja ndjekin politika gjithnjë e më kontradiktore në rajon. Përderisa në të kaluarën të dyja palët bashkëpunonin për rindërtimin e rajonit, aktualisht konkurrojnë për pushtet dhe ndikim gjeopolitik.

Përplasja në Bosnjë-Hercegovinë

Në qendër të këtij rivaliteti qëndron roli i Përfaqësuesit të Lartë në Bosnjë-Hercegovinë. Administrata Trump kërkon kufizimin e kompetencave të këtij zyrtari ndërkombëtar, duke e konsideruar ndërhyrjen e tij si të panevojshme tre dekada pas luftës. Në të kundërt, BE-ja këmbëngul në ruajtjen e këtij roli për të garantuar stabilitetin. Eksperti Marko Prelec nga Grupi Ndërkombëtar i Krizave vlerëson se qëndrimi amerikan është i arsyeshëm, duke theksuar se autoriteti i madh i një të emëruari ndërkombëtar në një shtet sovran është vështirë të arsyetohet sot. Ndërkohë, lideri serb i Bosnjës, Milorad Dodik, i cili kishte bërë thirrje për shkëputje, është hequr nga lista e sanksioneve amerikane pasi dha dorëheqjen nga qeveria, një lëvizje që ka shtuar shqetësimet në Bruksel për precedentë të rrezikshëm në rajon.

Ndryshimi i përparësive amerikane

Qasja e re e Uashingtonit është zhvendosur drejt interesave ekonomike dhe energjetike. Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, ka theksuar rëndësinë e projekteve si eksporti i gazit të lëngshëm natyror (LNG) drejt rajonit, për të zëvendësuar varësinë nga furnizimet ruse. Projekti i njohur si "Ndërlidhësi Jugor", që synon transportimin e gazit nga Kroacia përmes Bosnjë-Hercegovinës drejt Serbisë, përshkruhet nga administrata amerikane si "tubacion i paqes". Këto zhvillime po ndiqen me vëmendje edhe në Kosovë, pasi ndryshimi i balancave perëndimore shihet si një faktor që mund të ndikojë në zhvillimet e ardhshme të sigurisë dhe sovranitetit.