Në një votim të zhvilluar së fundmi në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, Rusia dhe Kina kanë bllokuar rezolutën e propozuar nga Shtetet e Bashkuara, e cila synonte zgjatjen me 1 vit të mandatit të ekspertëve të pavarur. Ky panel ishte ngarkuar me monitorimin e zbatimit të sanksioneve ndaj Iranit, lidhur me zhvillimin e programit të tij bërthamor dhe atij të raketave balistike.
Detajet e sanksioneve dhe mekanizmi i monitorimit
Sanksionet në fjalë u rikthyen më 27 shtator 2025 përmes mekanizmit "snapback", të parashikuar në marrëveshjen bërthamore të vitit 2015. Këto masa përfshijnë ngrirjen e aseteve iraniane jashtë vendit, kufizime për tregtinë e armëve dhe masa ndëshkuese për programin e raketave. Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar kishin qenë palët që aktivizuan fillimisht këtë mekanizëm për të rivendosur mbikëqyrjen ndërkombëtare.
Ambasadori rus në OKB, Vassily Nebenzia, argumentoi se rikthimi i sanksioneve nuk gëzon bazë ligjore, duke e vlerësuar kështu edhe zgjatjen e mandatit të panelit si të paligjshme. Në të kundërt, SHBA ka theksuar se mbyllja e këtij paneli krijon një boshllëk të rrezikshëm në dokumentimin e shkeljeve të sanksioneve.
Presioni ekonomik amerikan dhe reagimi iranian
Njëkohësisht me zhvillimet në OKB, administrata amerikane njoftoi sanksione të reja ndaj dy subjekteve tregtare, BitBank dhe Pishtaz Simorgh Electronic Trade Co., si dhe ndaj tre bashkëpunëtorëve të biznesmenit Babak Zanjani. Sipas Departamentit të Thesarit dhe Departamentit të Shtetit të SHBA, këta persona dhe kompani kanë lehtësuar aksesin e paligjshëm të Iranit në sistemin financiar ndërkombëtar.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike raportoi se nuk ka qenë në gjendje të verifikojë plotësisht gjendjen e rezervave të uraniumit të pasuruar të Iranit pas sulmeve në qershor 2025, ndërsa theksoi se vendi zotëronte rreth 440.9 kilogramë uranium të pasuruar deri në 60 për qind. Misioni i Iranit në OKB e përshëndeti vendimin e Rusisë dhe Kinës, duke akuzuar Uashingtonin dhe aleatët e tij për politizim të mekanizmave të Këshillit të Sigurimit.
Përditësime
Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara hodhi në votim zyrtar rezolutën për zgjatjen e mandatit të ekspertëve për sanksionet ndaj Iranit ditën e enjte. Rezoluta u miratua me 11 vota pro dhe 2 vota kundër, ndërsa Somalia dhe Pakistani abstenuan. Ky proces konfirmoi përdorimin e mekanizmit të 'snapback', të rikthyer në shtatorin e kaluar, si bazë ligjore për mbështetjen e sanksioneve ndërkombëtare.