Mark Rutte, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, u takua me presidentin amerikan Donald Trump në margjinat e Forumit Ekonomik Botëror në Davos më 22 janar 2026. Gjatë takimit, Rutte e siguroi Trumpin se aleatët evropianë "do të qëndrojnë pranë" Shteteve të Bashkuara në rast sulmi, duke theksuar se kjo është "një garanci absolute".
Rutte përmendi ndërhyrjen në Afganistan pas sulmeve të 11 shtatorit 2001 si shembull mbështetjeje aleate. Ai u shpreh i trishtuar nga dyshimet e Trumpit, i cili më parë kishte deklaruar se "dyshonte" në gatishmërinë e aleatëve për të aktivizuar Nenin 5 të NATO-s, sipas të cilit sulmi ndaj një anëtari është sulm ndaj të gjithëve.
Diskutimet për Arktikun dhe Groenlandën
Të dy liderët diskutuan rëndësinë strategjike të Arktikut, ku Rutte pajtohet me Trumpin se rajoni duhet mbrojtur nga ndikimi i Rusisë dhe Kinës. Rutte vlerësoi presionin e Trumpit për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes, duke thënë se pa të, vende si Spanja, Italia dhe Belgjika nuk do të arrinin objektivin e 2% të PBB-së në vitin 2025.
Trump postoi në Truth Social se kishin hartuar "kornizën e një marrëveshjeje të ardhshme" për Groenlandën dhe Arktikun, duke anuluar tarifat e planifikuara për 1 shkurt. Ai përjashtoi përdorimin e forcës ushtarake dhe propozoi "negociata të drejtpërdrejta" për blerjen e Groenlandës, duke thënë se marrëveshja do të sigurojë qasje në burimet minerale dhe siguri afatgjatë.
Reagimi i NATO-s dhe konteksti
Një zëdhënës i NATO-s e cilësoi takimin "shumë produktiv", me fokus në sigurinë e Arktikut përmes përpjekjeve kolektive të shtatë aleatëve arktikë: SHBA, Kanadaja, Danimarka, Norvegjia, Suedia, Finlandia. Detajet e marrëveshjes nuk janë konfirmuar nga Danimarka ose NATO, por diskutimet përfshijnë prani ushtarake amerikane në rritje në Groenlandë dhe grupe pune.
Kriza e fundit lidhet me pretendimet e Trumpit mbi sovranitetin e Groenlandës pas një operacioni në Venezuelë, por Rutte zhvendosi fokusin te siguria e përbashkët.
Përditësime
Mark Rutte deklaroi se komandantët e NATO-s do të punojnë për detajet e sigurisë në Arktik, me synim 2026. Ai shtoi: "Gjithmonë mund ta besoni fjalën e Trump-it".
Marrëveshja përfshin zhvillimin e mburojës antiraketë Golden Dome dhe minierat në Groenlandë. Ajo zgjat "përgjithmonë" dhe mbulon të gjithë Arktikun.
The Economist publikoi kopertinën me Trump mbi ariu polar, duke e lidhur me krizën e Groenlandës.
Mark Rutte konfirmoi se shfrytëzimi i mineraleve nuk u diskutua në takimin me Donald Trump.
Zhvillime të reja:
- Aleatët jo-arktikë të NATO-s priten të kontribuojnë në sigurinë e Arktikut.
- Përpjekjet në Arktik nuk do të shterojnë burimet për mbështetjen e Ukrainës.
- Rezultatet e para të sigurisë në Arktik priten këtë vit.
- Danimarka dhe Groenlanda theksojnë se sovraniteti i ishullit nuk është për diskutim.
- Trump tërhiqet nga tarifat ndaj 8 vendeve evropiane.