Në Tiranë, më 12 janar 2026, u zhvillua konferenca kombëtare me temë "Cilësia e drejtësisë: qartësi dhe koherencë në interpretim, siguri juridike në zbatim", ku folën Kryetari i Gjykatës së Lartë Sokol Sadushi dhe Ambasadori i Bashkimit Europian në Shqipëri Silvio Gonzato.
Sokol Sadushi theksoi se cilësia e drejtësisë nuk vlerësohet vetëm me shpejtësinë e gjykimeve apo uljen e ngarkesës së çështjeve, por kryesisht me forcën e arsyetimit, qartësinë dhe parashikueshmërinë e vendimeve. Ai deklaroi se shpejtësia pa koherencë dhe pa arsyetim të qëndrueshëm rrezikon sigurinë juridike dhe besimin publik. Në qendër të diskutimit vendosi rolin e jurisprudencës së Gjykatës së Lartë dhe Gjykatës Kushtetuese si shtyllë e stabilitetit ligjor dhe barazisë në zbatim.
Sadushi pranoi se zbatimi i praktikës së njësuar nuk është gjithmonë i njëtrajtshëm në nivelet e gjyqësorit, ku dallimet në stilin e arsyetimit ose mungesa e njohjes minojnë konsistencën. Në disa raste, vendimet citohen formalisht pa u integruar në arsyetim, ndërsa në të tjera injorohen plotësisht. Kjo, sipas tij, kërkon njohje, përdorim real dhe përgjegjësi profesionale nga gjyqtarët, prokurorët dhe avokatët.
Gjatë konferencës u prezantua botimi i integruar i jurisprudencës, i strukturuar sipas dispozitave të kodeve civile dhe penale, për ta bërë praktikën gjyqësore më të aksesueshme për aktorët e sistemit dhe publikun. Sadushi nënvizoi se një vendim i pakuptueshëm krijon konflikte të reja dhe shpalli tre objektiva konkrete:
• Ndikimi praktik i jurisprudencës në arsyetimin gjyqësor dhe qëndrueshmërinë e vendimeve;
• Përmirësimi i shpërndarjes, aksesueshmërisë dhe përdorimit të strukturuar të praktikës;
• Përpjekje të koordinuara institucionale për qartësi ligjore, parashikueshmëri dhe efikasitet.
Silvio Gonzato u shpreh se ngarkesa e lartë me çështje dhe stoqet e prapambetura ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e vendimmarrjes. Ai kërkoi shtimin e numrit të gjyqtarëve, prokurorëve dhe asistentëve ligjorë për drejtësi më efikase, duke theksuar plotësimin e vendeve bosh si hap fillestar. Gonzato nënvizoi harmonizimin e ligjeve shqiptare me ato të BE-së, si kusht për anëtarësimin, dhe deklaroi se nuk ka kohë për të humbur. Kreu i Këshillit të Lartë Gjyqësor Ilir Rusi premtoi krijimin e një grupi pune për shtimin e magjistratëve.
Përditësime
Gonzato theksoi rolin esencial të këshilltarëve ligjorë në sigurimin e cilësisë së drejtësisë, kërkimit juridik të shëndoshë dhe përdorimit efektiv të të drejtës së BE-së. Ai kërkoi vlerësime dhe emërime të shpejta nga Këshillat, duke përfshirë rritjen e numrit të stafit nëse është e nevojshme për të mbështetur gjyqtarët në punët e përditshme. Konferenca vendosi tonin për vitin e ardhshëm, me fokus në shtetin e së drejtës, konsolidimin e reformave dhe mbështetjen për GJL dhe GJK.
Duke u mbështetur në kontekst, ky përditësim plotëson theksimin e Sadushit dhe Gozatos për koherencën dhe shtimin e stafit në sistemin e drejtësisë.