Negociatat diplomatike ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Iranit kanë shënuar përparim sa i përket një draft-marrëveshjeje për zgjatjen e armëpushimit aktual për 60 ditë. Sipas burimeve të ndryshme ndërkombëtare, ky memorandum synon gjithashtu të mundësojë lundrimin e pakufizuar në Ngushticën e Hormuzit dhe të krijojë kornizën për bisedime mbi programin bërthamor iranian.
Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance u shpreh se, ndonëse negociatat janë në fazë të avancuar, mbeten ende detaje teknike për t'u finalizuar, veçanërisht sa i përket çështjes së pasurimit të uraniumit. Ai theksoi se administrata amerikane po punon intensivisht, megjithëse nuk mund të konfirmojë ende një afat për nënshkrimin e dokumentit nga presidenti Donald Trump.
Nga ana tjetër, agjencia iraniane e lajmeve Tasnim, duke cituar burime pranë ekipit negociator, raportoi se teksti i memorandumit nuk është finalizuar dhe se disa pika mbeten në diskutim, duke hedhur poshtë raportimet se marrëveshja është mbyllur.
Sipas elementeve të raportuara në media, pikat kyçe të marrëveshjes përfshijnë:
• Heqjen e minave detare nga Ngushtica e Hormuzit brenda 30 ditëve.
• Rivendosjen e trafikut tregtar detar.
• Angazhimin e Iranit për mospajisje me armë bërthamore.
• Diskutime mbi heqjen e sanksioneve dhe lirimin e fondeve të ngrira.
Situata mbetet komplekse, pasi si SHBA-ja ashtu edhe Irani kanë raportuar incidente ushtarake të kohëve të fundit, duke përfshirë shkëmbime zjarri në afërsi të qytetit portual Bandar Abbas, të cilat palët i kanë cilësuar si shkelje të armëpushimit të brishtë.
Përditësime
Presidenti Donald Trump po zhvillon konsultime të nivelit të lartë në 'Situation Room' mbi negociatat për armëpushimin. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei, sqaroi qëndrimin e Teheranit përmes tri pikave kryesore:
- Irani mohon ekzistencën e një 'memorandumi mirëkuptimi', duke e cilësuar procesin si shkëmbim fillestar mesazhesh.
- Programi bërthamor nuk është pjesë e diskutimeve aktuale.
- Po punohet me Omanin për mekanizma të pavarur sigurie në Ngushticën e Hormuzit.
Diplomacia ndërkombëtare ka intensifikuar përpjekjet për zgjatjen e armëpushimit mes SHBA-së dhe Iranit, ndërsa zhvillimet e fundit po komplikojnë negociatat:
- Uashingtoni ka mohuar zyrtarisht raportimet për rrëzimin e një avioni amerikan në provincën Bushehr.
- Ministri i Jashtëm i Pakistanit, Mohammad Ishaq Dar, pritet të takohet me Sekretarin e Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, në rolin e ndërmjetësit.
- Ligjvënësit e Partisë Republikane i kanë kërkuar Presidentit Donald Trump që çdo marrëveshje të kushtëzohet me frenimin e programit bërthamor iranian.
- Ajatollah Mojtaba Khamenei vlerësohet si një prej vendimmarrësve kyç për miratimin e mundshëm të marrëveshjes.
Presidenti Donald Trump përfundoi një takim dyorësh në Situation Room pa marrë vendim përfundimtar mbi negociatat për zgjatjen e armëpushimit me Iranin. Shtëpia e Bardhë theksoi se çdo marrëveshje duhet të respektojë 'vijat e kuqe' të vendosura nga Trump dhe të garantojë moszotërimin e armëve bërthamore nga Irani. Ky qëndrim pason paralajmërimin e Presidentit në Truth Social për një vendim të afërt, përmbajtja e të cilit mbetet ende e papërcaktuar.
Negociatat midis SHBA-së dhe Iranit për zgjatjen e armëpushimit kanë hyrë në një ngërç të ri pas skadimit të afatit të 8 prillit. Delegacioni iranian ka refuzuar garancitë bërthamore të kërkuara nga Uashingtoni, duke këmbëngulur se pasurimi i uraniumit është e drejtë sovrane. Aktualisht, bisedimet mbeten të bllokuara për shkak të divergjencave të thella mbi metodologjinë e rihapjes së Ngushticës së Hormuzit.