Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Irani janë në fazat përfundimtare të bisedimeve për të garantuar lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, një prej rrugëve detare më jetike për tregtinë globale të energjisë. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, konfirmoi për kanalin CNBC se një marrëveshje për normalizimin e situatës në këtë zonë mund të finalizohet brenda një ose dy ditësh. Sipas Bessent, qëllimi kryesor është sigurimi i lirisë së kalimit për anijet tregtare, ndërsa shtoi se tashmë është vërejtur një rritje e numrit të anijeve që largohen nga zona.
Zhvillimet gjeopolitike kanë ndikuar menjëherë në tregjet financiare, duke shkaktuar rënie të çmimeve të naftës. Nafta WTI pësoi një rënie prej 3,87%, duke u tregtuar në 77,23 dollarë për fuçi, ndërsa nafta Brent humbi 3,10% të vlerës, duke arritur në 81,17 dollarë për fuçi. Investitorët reaguan pozitivisht ndaj gjasave për zvogëlimin e rrezikut të ndërprerjeve në furnizimet globale.
Paralelisht me bisedimet me Uashingtonin, Irani po zhvillon negociata me Omanin për një rrugë të re detare. Sipas burimeve, plani parashikon që trafiku hyrës në Gjirin Persik të kalojë përmes një kanali nën mbikëqyrjen iraniane, ndërsa ai dalës të përdorë një rrugë pranë brigjeve të Omanit. Lidhur me këtë propozim, palët paraqesin qëndrime të ndryshme:
• Zyrtarë iranianë kanë përmendur mundësinë e një "tarife shërbimi" për mbulimin e kostove mjedisore dhe të sigurisë, e cila do të ndahej me Omanin.
• Autoritetet amerikane kanë shprehur skepticizëm dhe kanë kundërshtuar pretendimet për tarifa, duke theksuar se çdo korridor "i përkohshëm" nuk duhet t'i nënshtrohet miratimit iranian.
Ndërkohë, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Katarit, Majed al-Ansari, bëri thirrje për vazhdimin e dialogut diplomatik për të ulur tensionet në rajon, duke vlerësuar rolin ndërmjetësues të Omanit dhe Pakistanit. Përfaqësuesi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei, theksoi se mirëkuptimi me Omanin lidhet me të drejtat sovrane dhe sigurinë kombëtare, duke i konsideruar masat e mëparshme të SHBA-së si shkaktare të bllokadës detare.
Përditësime
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, konfirmoi përparimin në bisedimet për Ngushticën e Hormuzit, duke u rreshtuar me qëndrimin e Scott Bessent. Zyrtarët sqaruan se nuk ka negociata të drejtpërdrejta mes SHBA-së dhe Iranit, por shkëmbim projekt-marrëveshjesh përmes ndërmjetësve në Katar, Oman dhe Pakistan. Megjithatë, raportimet e Kpler tregojnë se trafiku detar mbetet i kufizuar në 9 anije në ditë, duke zbehur pritshmëritë për një normalizim të shpejtë. Tensionet janë përshkallëzuar pas një sulmi pranë brigjeve të Omanit dhe paralajmërimit të zyrtarit iranian Mohsen Rezaei ndaj anijeve amerikane. Ndërkohë, kontrolli i Houthi-ve në ngushticën Bab el-Mandeb vazhdon të cënojë sigurinë e lundrimit rajonal.
SHBA dhe Irani kanë shkëmbyer draftet e para për një marrëveshje mbi Ngushticën e Hormuzit përmes ndërmjetësuesve nga Katari. Presidenti Donald Trump konfirmoi gatishmërinë për diplomaci, ndërsa paralajmëroi për masa alternative nëse bisedimet dështojnë. Draftet përqendrohen në sigurinë detare si një hap fillestar për adresimin e çështjeve më komplekse, duke përfshirë programin bërthamor të Iranit. Pavarësisht këtyre zhvillimeve, trafiku detar mbetet i kufizuar dhe tensionet ushtarake në rajon vazhdojnë të jenë të larta.